Ana içeriğe atla

KISA BİR GEZİYLE BÜKREŞ

Fiilî emeklilik hayatıma alışmaya çalışıp gündelik yaşantımı düzenlemeye çalışırken eski iş yerinden bir tanıdıktan telefon geldi. Bilgilerim nasıl olmuşsa Romanya'da yatırımları olan bir iş adamına ulaşmış, eğer uygunsa özgeçmişimi iletebilirler mi diye sordular. Sorun olmayacağını ve iletebileceklerini söyleyerek kapattım. Birkaç gün sonra whatsapp üzerinden bir mesaj aldım. Romanya'daki firmanın yetkilisi, tanışmak ve uygunsam görüşme yapmak istediğini yazmıştı. 

Üstünden birkaç gün daha geçtikten sonra yine whatsapp üzerinden gelen bir aramayla ilk görüşmemizi yaptık. Yetkili, Romanya'daki firmanın çalışma konularını detaylı bir şekilde anlattıktan sonra benden kendimi tanıtmamı istedi. Yarım saate yakın konuştuktan sonra tekrar irtibata geçeceğini söyleyerek kapattı. Çok sürmedi, on dakika kadar sonra tekrar arayarak az önceki görüşmede Avrupa Birliği pasaportuna sahip olduğum ve yurt dışı seyahatimi engelleyecek günlük bir işim olmadığını hatırlatarak neden görüşmeyi yüz yüze yapmadığımızı sordu. Dedim mantıklı. Sonraki hafta için bir uçak bileti araştırmamı rica etti. Karşımdaki insanın sempatik ve tatlı ses tonundan hemen ikna oldum. Firmanın masrafları karşılaması da görüşmeyi kabul etmeme neden olan etkenlerden biriydi.


İki gece kalmalı Bükreş seyahatime sabahın erken saatinde başladım. Eşimle çocukları okullarına bıraktıktan sonra kendimi Eskişehir yolundaki metro istasyonuna bıraktırdım. Üç durak sonra inip otogara doğru on dakika yürüdüm. Esenboğa otobüsüne atlayıp kırk beş dakikalık yolculuktan sonra havaalanına geldim. Biraz erkenciydim ama olsun havaalanlarındaki ortam bana oldum olası çekici gelmiştir. Küçüklüğümden beri...

İstanbul uçağını beklerken kahve ve kruvasan eşliğinde önce Bizans Tarihi podcastinden bir bölüm dinledim sonra Günter Grass'ın Teneke Trampet'inin Almancasına devam ettim. Kalabalık içinde bu meşguliyetler çok hoşuma gidiyor.

Bir saat rötarla Sabiha Gökçen'e iniş yaptık, neyse ki Bükreş aktarmasına epey vaktim vardı. Biraz duty free raflarına bakarak, biraz bir şeyler atıştırarak biraz da kitap okuyarak vakit geçirmeye çalıştım. Bu sefer gecikme olmadan uçağıma bindim.


Bir saat on beş dakika kadar sonra Bükreş Otopeni diğer adıyla Henri Coandă Havaalanına iniş yaptık. Henri Coandă, Romanya'nın havacılık ve aerodinamik literatürünün efsanesi.

Wright Kardeşler'in 1903'teki ilk uçuşunun ardından Henri Coandă (1886-1972), dünyanın ilk jet uçağını inşa etmek ve uçurmak amacıyla askerî kariyerinden ayrıldı ve giderken 'Coandă etkisi'ni icat etti. Bu etki jet motorunun prototiplerinin başlıca sorununu çözen bir çalışmaydı. Rumen havacılık mühendisi, Gustave Eiffel ile arkadaş olduğu Berlin, Liège ve Paris'te eğitim gördü ve 1910'da uçan cihazını sergiledi. (https://youth.europa.eu/nnfe/henri-coanda_tr)

Havaalanında firma yetkilisi tarafından karşılandım ve firma aracı olan Dacia ile Bükreş'in kuzeyinden geçen çevre yolundan yaklaşık yirmi dakikalık mesafedeki Cosmopolis sitesine geldik. Ankaralı bir inşaat firmasının yaptığı siteye aslında uydu kent demek daha doğru çünkü hem alan olarak çok geniş hem de firma yetkilisinin söylediğine göre Romanya'nın hatta çevre ülkelerin en büyük yaşam alanı. Görüşmeye geldiğim firmanın Türk personeli bu sitedeki çeşitli evlerde oturuyorlar. Benim için iki geceliğine misafir dairesini ayarlamışlardı.

Yarım saatlik kısa bir nefeslenme sonrası çıkıp sitedeki restoranların bulunduğu yere geldik. Firmanın sahibi ve genel müdürüyle karşılaştık, kısa bir el sıkışmasından sonra ayrılmak durumunda kaldı. Yemek tercihimi işletmecisinin Türk olduğu bir Türk  lokantasında mercimek çorbasından yana kullandım. Fazla acıkmadığımdan yeterli gördüm. Yemek sırasında firmanın çalışma konuları, Romanya'daki yaşam ve çalışma koşulları, memleket sorunları gibi bazen genel ve derin bazen de gayet kişisel konulara girerek sohbet ettik. Ertesi sabah erken saatte firmaya geçmemiz gerektiğinden akşamı erken kapattık.

Bükreş'i kuzeyindeki Ploieşti kentine bağlayan yol üzerinde yaklaşık yarım saatlik mesafedeki firmaya mesai saatinde varabilmemiz için erkenden yola çıktık. Ama öncesinde firma çalışanlarının sabah ritüeli olan kahve ve börek veya kruvasan almak üzere sitedeki alışveriş merkezine uğradık. 

Firma yetkilisinin odasında boş masalardan birine kuruldum ve zaman zaman güzel ve kişisel  sohbetlere katılarak zaman zaman da firmanın yaptığı işleri sorarak oldukça gayrı resmî bir mülâkata girdim. Öğlen arasında yakın bir marketten alınan ekmek arası tavuk ve buzlu çay ile yemeğimi yedim ve güneşli ama serin havanın tadını çıkararak mesaiyi tamamladım. Henüz güneş batmamıştı, önce dışarıda bir yemek yiyip sonrasında şehri arabayla da olsa dolaşma fırsatı sundular. Bu arada ne mi yedim? Bir bardak Heineken'in yanında İtalyanları aratmayan tadıyla Pizza Quattro Stagioni.

Çevre yolundan giderek Ploieşti-Bükreş yolunu Bükreş merkezine bağlayan yola girdik ve Meclis Sarayı'na varana kadar yaklaşık 22 kilometrelik yol boyunca ilerleyip çok küçük sapmalarla aynı yoldan geri döndük.

Aurel Vlaicu 1882 doğumlu Romanyalı mühendis, mucit, uçak yapımcısı ve pilot. 1913'de Karpatları aşan ilk pilot olma yolunda ilerlerken uçak kazasında ölen Aurel Vlaicu'nun adını verdiği Bükreş'in ikinci havaalanının yanından geçtik. Bu havaalanı daha ziyade düşük motorlu küçük uçakların inip kalktığı bir alan.

Kral Mihail Parkı'nın yanından geçtik. Firma yetkilisi parkın içinde büyük bir gölün olduğunu ve gölde irili ufaklı teknelerin dolaşabildiğini söylüyor. Bükreş haritasına baktığınız zaman ilginç bir durumla karşılaşıyorsunuz. Şehri doğu batı ekseninde kesen, yer yer daralan ve genişleyen şekilleriyle kırkayağın gövdesine benzeyen su birikintilerini haritada incelerken bunların her birinin ayrı bir göl olarak tanımlandığını okuyunca oldukça şaşırdım. Aslında Colentina Nehri'nin üzerinde birbirleriyle bağlantılı göller. Parkın içindeki gölün adı Lacul Herăstrău (Herastrau Gölü) olarak geçiyor.

1936 yılında açılan parkın ismi çokça değişmiş. İlk zamanlar Parcul National (Ulusal Park) olarak bilinen parkın adı İkinci Dünya Savaşı sonuna kadar Parcul Carol II (2.Carol Parkı) olarak kaldı. Sovyet Rusya etkisinde kaldığı dönemde Parcul I.V.Stalin olarak isim değiştirdi. De-Stalinizasyon döneminde 1956 yılında Stalin heykeli yıkıldı ve parkın ismi Parcul Herăstrău'ya çevrildi. 2017 yılında Bükreş Kent Konseyi parka aynı yıl içinde ölen eski kral I.Mihail'in adını verdi.  


1877-78 Osmanlı-Rus savaşında Rusların yanında yer alan Romanya'nın savaş sonunda bağımsızlığını kazanması üzerine altından Rus askerlerinin geçmesi için alelacele ahşaptan yapılan Arcul de Triumf (Zafer Takı), 1922 yılında Birinci Dünya Savaşı bitiminde mimar Petre Antonescu tarafından aynı yere betondan yapılan yapıyla değiştirilmiş. Çürüyen ve bozulan yapı, 1935 yılında yine aynı mimar tarafından neoklasik tarzda tasarlanmış ve Paris'teki Zafer Takı'na benzeyen şekliyle 1936'da törenle açılmış. Transilvanya, Besarabya ve Bukovina bölgelerinin Romanya'yla birleştiği 1 Aralık 1918 tarihine atfen kutlanan Romanya Ulusal Günü olan 1 Aralık günlerinde Zafer Takı'nda askerî törenler düzenleniyor.

Pavel D.Kiseleff Bulvarı'ndan yolumuzda ilerlemeye devam ettik. Merkezi Bükreş olan Eflak bölgesinin ve Moldova'nın Rus çarı 1.Nikola zamanında tam yetkili valisi olan Kont Pavel Kiseleff burayı 1829-1834 yılları arasında yönetmiş. Sağlı sollu yeşil alan ve ağaçlar arasında geçerek Piața Victoriei'ye (Zafer Meydanı) çıktık. Bu meydana ismi 1878'de verilmiş ve önemli yapılara ev sahipliği yapıyor. Grigore Antipa Ulusal Tarih Müzesi ve Zafer Sarayı bunların en önemlileri. Tarih Müzesi'ne ismini veren Grigore Antipa, 1834'de açılan müzeyi 51 yıl boyunca yönetmiş. Palatul Victoria (Zafer Sarayı) ise Romanya başbakanı ve kabinesinin toplandığı hükümet merkezi.


Meydandan Calea Victoriei'ye (Zafer Bulvarı) girdik. Bükreş'i Braşov'a bağlayan yol olarak inşa edilmiş. 1692'de Eflak prensi Constantin Brâncoveanu manastırlara ulaşımı kolaylaştırmak için bu yolu ahşap malzemeyle döşemiş. Bu bulvar aynı zamanda Bükreş'in kandillerle aydınlatılan ilk yolu (1814). 2023 yılında bulvarın tamamen trafiğe kapatılması için sivil toplum kuruluşları dilekçe vermiş.
 
Bulvar boyunca çok eski fakat restore edilip kullanılan binaların yanı sıra Sovyet Rusya mimarî etkisinin görüldüğü soğuk ve yıkılmaya yüz tutmuş binalar da mevcut. Altında dükkânların bulunduğu bazı yapıların yalnızca alt kısımları onarılmış, üstü harabe görüntüsünde.

Yanından geçtiğimiz en güzel yapılardan biri Cantacuzino Sarayı olarak bilinen ve 1956'dan beri içinde George Enescu Müzesi'nin bulunduğu bina. 1901-1902 yıllarında Bükreş belediye başkanı ve eski başbakan Gheorghe Grigore Cantacuzino için inşa edilmiş. Müzede meşhur kemancı, besteci ve orkestra şefi George Enescu'nun kişisel eşyaları, bestelerinin notaları, el ve yüz maskları sergileniyor.

Grigore Cantacuzino sarayın inşası bittikten sonra ölür ve saray oğlu Mihail ve gelini Maruca'ya kalır. Mihail'in ölümü sonrası Maruca ile George Enescu arasında piyano dersleriyle başlayan büyülü bir aşk hikâyesi başlar. Herkes evleneceklerini düşünürken Maruca'nın filozof, matematikçi ve gazeteci Nae Ionescu ile aşk yaşadığı ortaya çıkar fakat Ionescu Maruca'yı Enescu'nun bir öğrencisi için terk eder. Maruca kızgınlık sonucu ortaya çıkan delilik anında kendi yüzüne sülfürik asit döker. George Enescu için dönüm noktası olan bu olaydan sonra Maruca'ya aşkını ilan eder ve onunla evlenir.
(https://visitbucharest.today/george-enescu-national-museum)


Nicolai Iorga Parkı'nın yanından geçtik. Iorga 1871-1940 arasında yaşamış, başbakanlık ve meclis başkanlığı da yapmış politikacı, tarihçi, akademisyen, yazar ve şair. Beş ciltlik 1300-1912 arası Osmanlı İmparatorluğu Tarihi'nin yazarı. Parkın içinde Romanya'nın yirminci yüzyılda yetiştirdiği en önemli şairlerden biri olan Nichita Stanescu'nun büstü sergileniyor.

Romanya'da kumar yasal ve Zafer Bulvarı'nda çeşitli kumar mekânlarıyla karşılaştık. Özellikle büyük zincir otellerin girişi hep casino olarak tasarlanmış.
George Enescu Meydanı'ndan geçerken solumuzda 

Ateneul Român (The Roman

ian Athenaeum) kentin meşhur konser salonunun yanından geçtik. Sağımızda kalan Palatul Regal (Kraliyet Sarayı) 1947'ye kadar kraliyet ailesinin kaldığı saray, sonrasında ise Ulusal Sanat Müzesi olarak kullanılmış. Biraz ileride Kral 1.Carol'ün atlı heykeli, arkasında Merkez Üniversite Kütüphanesi ve yüz metre daha gidince Memorialul Renaşterii (Yeniden Doğum Anıtı). 1989'da yaşanan devrimde yaşamını yitiren insanları anmak için dikilmiş yirmi beş metre yüksekliğindeki mermer sütun.

1720-1722 yılları arasında dönemin boyarlarından (feodal bey) olan Kretzulescu ve eşi adına yapılan kızıl kiremitleriyle göz alıcı kilisenin yanından geçtik ve 1877'de Romanya Adalet Bakanlığı da yapmış olan Ion Campineanu'nun ismi verilen sokakla kesişen yerde tarihî Grand Hotel binasını gördük. Biraz ilerleyince sağımızda art deco mimarîsiyle kentin ilk gökdeleni Palatul Telefoenalor (Telefon Sarayı) karşımıza çıktı. Bugün Romanya Telekom kurumunun binası olarak kullanılıyor.


Odeon Tiyatrosu ve bizim için daha önemlisi tiyatro binası önündeki Atatürk büstünün önünden geçtik.

                                                                             google.maps

17.yüzyılın ortalarında inşa edilen Ortodoks Zlatari Kilisesi, Romanya Tarihi Ulusal Müzesi ve karşısındaki 1897-1900 arasında yapılan ve bugün bir bankanın bulunduğu tarihi binayı arkamızda bırakarak yolumuza devam ettik ve Dambovita Nehri'nin üzerinden geçtik.

Bulevardul Națiunile Unite (Birleşmiş Milletler Bulvarı) 'dan Bulevardul Libertății (Özgürlük Bulvarı) 'na dönerken devasa büyüklükteki Palatul Parlamentului (Meclis Sarayı) ile karşılaştık. 1989'daki devrimle yerinden ve hayatından olan komünist diktatör Nicolae Ceauşescu'nun sarayı. (Çavuşesku diye tanıyoruz)


Romanya meclisi olarak kullanılan saray, Pentagon ve Sappaya-Sapasathan'dan  (Tayland Meclisi) sonra dünyanın üçüncü büyük yönetim binası. 1982'de başlanan bölgesel yıkım faaliyetinde 7 kilometrekarelik alanda yaşayan yaklaşık 40.000 kişi yerlerinden edilmiş. İnşaat çalışmalarında resmî sayı olarak 27 işçinin öldüğü açıklanmış fakat söylenti olarak binlerce işçinin öldüğü düşünülüyor. 1990'da ülkenin borçlarına çare olması adına bina açık arttırmayla satılmaya çalışılmış ama ABD'li medya patronu Rupert Murdoch'un 1 milyar dolarlık teklifi reddedilmiş.

Konser, festival ve zaman zaman çeşitli eylemlere ev sahipliği yapan Piaţa Constituţei
(Anayasa Meydanı) 'ye aracımızı park ederek meydanda fotoğraflar çektik.

Kısa gezimizin sonuna gelmiştik. Ben yine de dönüş yolunda bir şey kaçırmamaya çalışarak etrafa dört gözle bakmaya devam ettim. 1688-1714 yılları arasında Eflak prensi olan Constantin Brancoveanu'nun heykeli, Romanya Tıp Akademisi'nin tarihi binası, Mihail Cantacuzino'nun heykeli, Coltea Kilisesi, Bükreş Belediye Müzesi, 1909-1927 arası beş dönem başbakanlık yapan Ion Constantin Bratianu'nun heykeli, İtalyan Katolik Kilisesi ve Monumentul Eroilor Aerului (Hava Kahramanları Heykeli). Bu heykel, 1.Dünya Savaşı'nda ölen kahraman pilotlar için dikilmiş.


---



"Her yere gitmedim ama listemde var."

Susan Sontag

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

KAWANIA'DAN KONYA'YA

Birkaç yıl önce bir aile sohbetimizde "Eee bundan sonra nereye gidiyoruz?" sorusuna cevap ararken ve herkes gönlünden geçen yerleri söylerken büyük kızım "Barcelona ya da Konya" demişti. Kısmet bu yılki Cumhuriyet Bayramı arasınaymış. Bir gün önceki yarım günü ve öncesindeki hafta sonunu fırsat bilip üç günlük tatil planını yaptık. Eşim konaklayabileceğimiz kurumları aradı, ben her zamanki gibi gezi programını hazırladım. Bu mevsimde ne yapacağız Barcelona'da, Konya güzeldir şimdi. Şaka bir yana ne zamandır Çatalhöyük kafamdan geçiyordu, fırsat bu fırsat, tam zamanı. Mevlânâ Türbesi'ni bizimkiler, Çatalhöyük'ü kendim için istiyorum diye ayırdım ama bunlardan çok daha fazlası varmış. Galiba üç günde ancak veririz hakkını Konya'nın. *** 27 Ekim Pazar sabahı sekiz buçuk gibi yola çıktık. Tek molalı üç saatlik yolculuk sonrası ilk durağımız Tropikal Kelebek Bahçesi. Şehir merkezinin kuzeyindeki kompleksin bina tasarımı dışarıdan bakıldığında bir rasathan...

TUNA'NIN İNCİSİ NAZLI BUDAPEŞTE

Şairim ben; ama şiiri Kendisi olarak umursamam bile. Gece ırmağının taşıdığı yıldız Çirkinleşir göğe tırmanmak isterse. ... Birtakım şairler - ırak olsunlar benden - Tepeden tırnağa çamur içinde Yalandan bir sarhoşluğun imgelerini kusarak Yolculuk etmedeler birinci mevki bir esrimede ... Sev, ye, uyu, iç: kendine Ölçü olarak evreni almalısın. Bizi yoksul ve tutsak kılanlara Bir zerresini bağışlamam yaşama hakkımın ... Hiç kimse beni susmaya zorlayamaz Bilimdir bana omuz veren çünkü. Çağ beni koruyor, onun oğluyum ben Beni düşünüyor sürerken sabanını köylü. ... İnsan çocuk daha, bunu biliyorum Ama büyümek istiyor, işte bu onun deliliği. Ebeveynleri sevgi ve akıl Ona göz kulak olsalar bari... (Budapeşteli sosyalist gerçekçi şair Attila Jozsef'in Şiir Sanatı şiirinden. Çeviren:  Ataol Behramoğlu) *** 20 Ocak 2025 sabah beş buçuk gibi uyandım. Önceki akşam otele vardığımızda resepsiyon görevlisi, sabah erkenden tren istasyonuna geçmemiz gerektiğini ve ödemeyi yapmak istediğimi söylediğ...

ETNOGRAFYA MÜZESİ - ANKARA

 Temmuz ayının ortası. Bizimkiler dün Dikili'ye gitti ve evde iki hafta kadar yalnız olacağım. Yaz tatili, her zaman bir arada olacak şekilde planlanamıyor. Geçen yıl da aynı şey olmuştu; ben yıllık iznimi iki haftadan fazla peş peşe alamadığım için sonradan onlara katılacak şekilde tatile göndermiştim. Geçen yıl Ankara'da uzun süredir gezmediğim yerlerden biri olan Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne gitmiştim. Bu sefer birkaç ay önce tadilatta olup ailecek kapısından döndüğümüz Etnografya Müzesi'ni hedefime koymuştum. Pazar sabahı erkenden kalkıp kahvaltı sonrası kendimi dışarı attım. Müze gezisi öncesi halletmem gereken birkaç ufak işten sonra yola koyuldum. Eskişehir Yolu diye bildiğimiz Dumlupınar Bulvarı ve İsmet İnönü Bulvarı'ndaki alt geçitten Atatürk Bulvarı'na çıktım. Ulus yönünde ilerleyerek Kızılay Meydanı ve Sıhhiye'den geçtikten sonra, Adalet Sarayı'nın karşısındaki Kızılay Sokağı'ndan içeri girip, Türkocağı Sokağı'nda bulunan müzelerin...