Ana içeriğe atla

İSKENDER'İN KIZ KARDEŞİ, KEMAL PAŞA'NIN ŞEHRİ: SELANİK

Bu yıl üniversite sınavına giren kızımın, dönem başında benden gerçekleştirmemi istediği dileğiydi Atatürk'ün doğduğu ve gençlik yıllarına kadar yaşadığı şehri görmek. Küçüklüğümde ailemle yaptığım Almanya yolculuklarının birinde, Selanik'e bir akşamüstü güneş batmak üzereyken girdiğimizi hatırlıyorum. Hem yaz yağmurunun yolu kayganlaştırması sonucu, şehir girişinde bir kamyonun bizi şehre arabalı hava yoluyla inişten kurtarışının bizde yarattığı etki hem de bir an önce otelimize yerleşip dinlenme telaşı ve ertesi gün yolumuza erkenden devam etme kararı yüzünden güzel Selanik şehrini gezememiştik. Virajlı yokuşta yaşadığımız ufak kazanın üzerinden kırk yıl geçti ancak hatırımdan çıkmamış.

    Uçakla birkaç defa seyahate çıkmıştık ama arabayla böyle bir maceraya atılmak uzun zamandır aklımdaydı. Uzun yıllar sonra, bu sefer şoför koltuğunda ben. Tabii eşim co-pilot, zaman zaman da kaptan pilot olacak. Ehliyetini yeni almış genç kadar heyecanlıyım. (25.06.2023)


***

   Ne demişler "Erken kalkan yol alır". Tekirdağ'dan sabah yedide yola çıktık, amacımız vakitlice sınırı geçip öğlen saatlerinde Selanik'e varmaktı. Kahvaltı yapma isteği ve Yunanistan'da benzin fiyatının yüksek olması gerçeğiyle aldığımız mola kararı sonucu İpsala sınır kapısına varışımız dokuz buçuğu buldu. Pasaport kontrolü sonrası Meriç nehri üzerinden Yunanistan tarafına geçişimiz ve köprü üzerindeki tarafsız bölgede karşı yönden gelen araçlarla selamlaşmalarımız ilginç bir deneyim olarak hafızamıza kazındı. Yarım saat kadar süren karşı taraftaki pasaport ve araç kontrolü sonrası yurt dışı maceramız başlamış oldu.


    Amacımız yolda fazla vakit harcamadan Selanik'e varmak olduğundan ücretli ve nispeten eli yüzü düzgün otoyola girdik. Çok geçmeden Yunanistan otoyollarındaki farklı bir düzenlemeyle karşılaştık. Hemen her yerleşim yeri çıkışında, bu da yaklaşık yarım saatte bire denk geliyor, gişelere 0.8 - 3.5 Euro arası ödeme yaparak yolunuza devam ediyorsunuz. Para harcamanın getirdiği olumsuzluk zamanla yerini gişe memuruyla yapılan bir iki kelimelik konuşmanın nasıl olduğu ve bir dahakinde nasıl olacağını tartıştığımız bir eğlenceye bıraktı. İlk gişelerde ben veya eşim onların "kalimera", "kalispera", "ya su", "parakalo"larına eşlik etmeye çalıştık, bazen de hello, goodbye. Sonra Türkçe'ye döndük. Ama büyük kızımla gezdiğimiz ülkenin dilini çat pat da olsa öğrenmenin faydalı olabileceği konusunda fikir birliğine vardık.
  Gümülcine ve İskeçe gibi belki dönüşte halimiz kalırsa uğrarız dediğimiz şehirlerin yanından geçerek Kavala girişine geldiğimize saati bir yapmıştık. Seyahat dönüşünde konaklayacağımız için bu şehrin de yanından, antik çağdan beri altın ve gümüş yataklarının bulunduğu ve şarap tanrısı Dionysos için önemli bir kehanet merkezi olan Pangaion dağını sağımızda bırakarak geçtik.
   Şoför koltuğuna eşim geçtiğinde, çevrim dışı çalışan gezi uygulamamı açarak arabadakilere bir şeyler anlatmayı ve benimle eş zamanlı öğrenmelerini seviyorum. Tercihim şehirler ve şehirlerdeki insan imâli eserler ama doğanın yarattığı şaheserler ve onlarla ilgili coğrafi bilgiler de beni zaman zaman heyecanlandırıyor. Bir de bunlarla ilgili mitolojik öyküler eklendiğinde kızımla sanki saatlerce konuşabilirmişiz gibi geliyor.
  "Birazdan solda Volvi göllerini göreceğiz, biri küçük diğer büyük Volvi, ama bunlar aslında tek bir göl gibi görünüyor, o zaman neden iki ismi var ve neden gölün küçük diye isimlendirilen kısmı aslında daha büyük?" Seyahat dönüşünde bir araştırmakta fayda var diyerek sohbet kesiliyor. 
   Selanik'e yaklaşıyoruz ve şehri gezmeye başlamadan önce otelimize yerleşme fikrimiz olduğundan önce otelimizi buluyoruz. Çevrim dışı gezi uygulamasından Selanik için kırk iki yer belirlemiştim. Mesafeler, yürüyüş ve gezme hızı, verilecek yemek veya dinlenme molaları, otele yerleşirken konaklama kalitesinden çok bunlar kafamda. Eşim otel kalitesine genelde takılmaz ve yine öyle oldu, başka bir otel aramaya gerek olmadan gezmeye başlayabileceğiz, yaşasın.

***


   Otelimize en yakın mesafede ilk gördüğümüz yer Hamza Bey Camii'ydi. Fatih Sultan Mehmet tarafından Eflak Beyi Vlad Tepes'e (Kazıklı Voyvoda) elçi olarak gönderilen ve kazığa vurulan Hamza Paşa için kızının 1467'de yaptırdığı bu camiden Evliya Çelebi seyahatnamesinde bahseder. Balkan Savaşı'nda şehir kaybedilince minaresi yıkılır ve harabeye döner. 1950'lerde restorasyon çalışması yapılır ve bugünkü görünümüne kavuşur. İçine girilememekte fakat en azından ana caddeden dış kısmına erişimi mümkün.
   Selanik'te en çok görmek istediğimiz yer ve bu yurt dışı seyahatimizin ana hedefi olan Atatürk'ün doğduğu eve girebilmeyi buradaki ilk günümüz için planlamıştık. Kapanış saati yaklaşmıştı ve daha yürüyeceğimiz epey bir mesafe vardı, adımlarımızı sıklaştırdık ve haritayı takip ederek minik tur kafilemi en kısa yoldan götürmeye çalıştım. Ama ne ailem telaşla bir yerlere yetişmeye çalışan bir kafileydi, ne de ben profesyonel bir tur rehberi. Sokaklarda gölgeli kaldırımlardan yürüyerek, sıkça uygun bahçe duvarlarına çökerek ve güzergah üzerindeki fotoğraf çekmeye değer yerlerde durarak hedefe zamanında varamayacağımız belli olduğunda "Yarın sabah erken çıkıp ilk gezeceğimiz yer burası olsun." dedik ve rotamızı Panagia Chalkeon Kilisesi'ne çevirdik.


  1028'de inşa edilmiş klasik haç tipli Bizans Makedon hanedanlığı dönemi kilisesine renginden dolayı Kızıl Kilise de denirmiş. 1430'da Kazancılar Camii'ne çevrildikten sonra 1912'de tekrar kilise halini almış.


    Çok fazla yürümeden Venizelos heykeline geldik. Elefterios Kyriakos Venizelos, hem Sevr'de Yunanistan'ın iki kıta ve beş denizden oluşan Megali İdea' sını savunan hem de Lozan'da görüşmeleri yürüten devlet adamı. 1934'te Atatürk'ü Nobel Barış Ödülü'ne aday gösteren de odur. Sadece Selanik'te değil, Atina'da da büyük caddelere onun ismi verilmiş ve heykelleri dikilmiştir çünkü modern Yunanistan'ın kurucusu olarak görülmektedir.


  Birkaç adımdan sonra II.Murad döneminde 1444 yılında yaptırılan Bey Hamamı'na geliyoruz. Yunanistan'ın ayakta kalan en büyük hamamı. Cumartesi günü bir çok yer kapalı olduğu gibi burası da ziyarete kapalıydı ama 1968'e kadar hamam, sonrasında sergi alanı olarak kullanıldığını öğreniyoruz.


   Panagia Acheiropoietos (II.Murad'dan sonra Eski Camii) Selanik şehrindeki en eski kiliselerden biri. Beşinci yüzyılda yapılmış Erken Hristiyanlık dönemi bazilikalarından ve 1988'de Unesco Dünya Miras Listesi'ne girmiş bir eser. İç mozaikler yaklaşık 450 yılına tarihlenmekte, bu da demek oluyor ki zamanın Selanik piskoposu ve Kalkedon (Kadıköy) konsiline katılan Andreas'ın bağışlarıyla yapılmış. Bizans Tarihi dersini yeni almış biri olarak burada gerçekten daha fazla zaman geçirmek isterdim ama maalesef süremiz sınırlı ve ayrılmak zorunda kalıyoruz.


  Ve nihayet Atatürk'ün doğduğu ve küçük çocukluğunu geçirdiği eve geldik. Dediğim olmuştu ve saat beşte kapanacak müzeye kapanışa on beş dakika kala geldik. Sırada girmeyi bekleyen onlarca insanı görünce hem mutlu olduk hem de yarın sabah için doğru karar verdiğimizi düşündük. Evi dışından bolca fotoğraflayıp sokakta yükselen Türkçe eşliğinde evin karşısındaki kafeye oturup seyahatimizin ilk demleme çayını içtik. Atatürk Müzesi Selanik konsolosluğumuzun yerleşkesinde ve himayesinde. Konsolosluk önünde Yunan polis otobüsünün bekliyor olması tedirgin etmiyor değil.


     
   Dairesel planlı ve kubbe ile örtülü tüm Roma yapılarına genel olarak rotunda denir. Washington'daki Amerikan Kongre Binası da bir rotunda örneğidir. Selanik'teki rotunda Hristiyanlık öncesi çağlarda eski Roma pagan tapınağı, sonra kilise ve daha sonra da cami olarak kullanılmış. M.S. dördüncü yüzyılda imparator Galerius'un inşa ettirdiği yapıdan kalanlar bile oldukça ihtişamlı bir şekilde karşımızda. Cami olduktan sonra yapılmış olan minare, tepesi dışında ayakta ve Selanik'in ana caddesi olan Egnatia'ya doğru yürüdüğünüzde rotundanın Galerius kapısına ulaşıyorsunuz. Yukarıdaki çizimde işaretlediğim bölümleri kısmi olarak görebiliyoruz. Bu bölgede kazıların devam ediyor olduğunu görmek güzeldi.
      
    

   Beyaz Kule, Selanik şehrinin sembol yapılarından birisi. Osmanlı zamanında 15.yüzyılda inşa edilmiş, Balkan Savaşı'nda Yunanların eline geçince kuleyi beyaza boyamışlar fakat zamanla eski rengine geri dönmüş. Kule müze olarak kullanılmakta ve girmek için gişeye yaklaşıp cama yapıştırılmış kağıdı okuduğumda oldukça şaşırdım. AB üyesi olmayan ülkelerden gelen ziyaretçiler için genç indirimi söz konusuydu ve bu uygulamayı Yunanistan seyahatimiz boyunca her müze girişinde görecektik. Kızımla birlikte Selanik'te gezmeyi hedeflediğim ilk müzeye girdik. Kulenin her katında Selanik şehrinin tarihini anlatan görsel materyaller sergileniyor, aynı zamanda karekodla açılan bir cep uygulamasında sesli olarak dinleyebiliyorsunuz. Türkçe anlatımın olması hoşumuza gitti, bolca fotoğraf çekerek katları hızlıca dolaştık ve kulenin tepesine geldik. Selanik şehri ayağınızın altında ve manzara muhteşem...


   Nikis Bulvarı'nın deniz kenarındaki kaldırımında bir süre yürümek, yaklaşık bir saat boyunca bizi müze çıkışında bekleyenlere iyi geldi. Deniz dalgalıydı ve zaman zaman kıyıya vuran dalgalar kaldırımı ıslatıyordu, bu sıcakta bizi serinletmek istiyordu besbelli. Artık yorulmuştuk ve molaya ihtiyacımız vardı. Her binanın altında bulunan deniz manzaralı mekanlar arasından seçim yapmak kolay olmadı ama sonunda hem çok kalabalık olmayan hem de havadar bir yer bulabildik.


   Nikis Bulvarı'yla Nikiforos Fokas sokağının kesiştiği noktadaki İtalyan restoranına oturduk. Aç değildik ama kesinlikle oturup bir şeyler içmemiz gerekiyordu.
  İkinci Nikiforos Fokas 963-969 yılları arasında Bizans imparatorluğu yapmış. Askeri yönü kuvvetli fakat diplomasiyle arası olmayan bir imparator. Sofu hayatı yaşıyor, önceki imparatorun dul karısı Teofano'yla evli ama evlilik hayatı yaşamıyor. İmparatorluğun batısındaki savaşlarda başarısız, özellikle Bulgarlara ve Fatımilere karşı, fakat doğudaki savaşlarda daha imparator olmadan bile çok başarılı. Girit, Kıbrıs, Kilikya ve Suriye bölgesini Araplardan geri alması kendisine "Arapların soluk ölümü" denmesini sağlamış.
  Canımız bira çekmişti ve Yunan markalı iki farklı biradan istedik. Bunlardan Mythos hoşumuza gitti ve daha sonra oturduğumuz mekanlarda da ısmarladığımız içkilerden biri oldu.


   Grigorius Palamas Kilisesi on üçüncü yüzyıl sonu, on dördüncü yüzyıl başında inşa edilmiş fakat günümüze kadar çok olay geçirip değişmiş bir kilise. Osmanlı döneminde camiye çevrilmesi, 1821 Yunan ayaklanmasında yaşanan tahribatlar ve son olarak 1890 yılındaki yangın tekrar inşa edilmesini gerektirmiş. Almanya doğumlu sonradan Yunan vatandaşlığına geçen mimar Ernst Ziller 1890'da yeni kilise için planlarını yapar fakat denize yakınlıktan dolayı zemindeki sorunlar, mimarın planına uyulmaması ve kullanılan malzemelerin kalitesizliği er ya da geç yapının zarar göreceğinin işaretleridir. Nitekim 1978 Selanik depreminde kilise çok büyük zarar görmüş, hatta yıkılması düşünülmüş. Ciddi bir restorasyon çalışmasıyla hayata döndürülmüş.

   Artık vakit gelmişti ve acıkmıştık. İlk günümüze geç başlamamıza rağmen çok yer gezmiş, hedeflerimin yarıya yakınını tamamlamıştık. Öğlen yediğimiz dilim pizzadan sonra güzel bir yemeği hakkettiğimizi düşündüm ve Yunanistan'da olduğumuzu hissedeceğimiz bir restoran aramaya başlarken yarın görmeyi planladığım Aristoteles Meydanı'na geldik. Birkaç güzel fotoğraf çektikten sonra yolumuz yan yana birkaç restoranın bulunduğu bölgeye çıktı. 
  Yemek fiyatlarının can yakmayacağı ve biraz da olsa Yunan yemeklerinden tadabileceğimiz bir yere oturduk. Açık havada, yüksek ağaçların altında, güneş batmış olsa dahi günün birikmiş sıcaklığını hissetmediğimiz bir mekandı. Küçük kızımın, yolculuk öncesi hazırlıklar çerçevesinde bize hazırlamış olduğu Yunanistan tanıtım sunumunda adını belirttiği Horiatiki salatasından aldık. Aslında üstünkörü doğranmış ve üzerine Feta peyniri konmuş çoban salatasından başka bir şey değildi. Uzo içelim dedik ama akşama doğru içtiğimiz biranın etkisini düşünerek bunu sonraki günlere bıraktık.
  Gökyüzünün birkaç defa aniden aydınlanması ve peşinden gelen gürültü, neşemizden eksiltmemekle birlikte "Bu da nereden çıktı?!" dedirtti. Bu sıcaklardan sonra böyle bir şey olacağı belliydi. Üzerimizdeki ağaçlar ve büyük şemsiyelere güvenerek yemeğimize devam ettik, yağmurun bu kadar hızlı başlayacağını bilemezdik. Restoranın kapalı kısmına gidene kadar bizi banyodan yeni çıkmışçasına ıslatacak şiddetli yağmurun eşliğinde sosis, köfte, patates, horiatiki ve biramıza devam ettik ama şemsiyenin dayanamayacağını biliyorduk, er geç kaçmamız gerekecekti. Adamakıllı ıslandıktan sonra kapalı kısma geçebildik ve bir yandan kurulanmaya çalışırken bir yandan da yağmurun yavaşlamasını beklemeye başladık. Nihayet yarım saat kadar sonra dışarı çıktık ve Selanik sokaklarında oluşan su birikintileri üzerinden atlayıp neşe içinde ama hızlı adımlarla otelimize döndük. İlk günümüz ıslak ama eğlenceli bitmişti. (01.07.2023)

***


    Sabah sekiz buçukta minik kafilem ve ben, güzel bir güne hazırlanmış şekilde otelden çıktık. Kahvaltıyı otelde değil dışarıda bir kafede yapmak istiyorduk ancak pazar günü açık bir yer bulmak o kadar da kolay olmayacaktı. İlk gezi noktamız olan Atatürk Müzesi'ne doğru giderken kahvaltı yeri bulamadan Hagios Demetrios Kilisesi'ne geldik. İçeride ayin başlamıştı, uygun kıyafet giymemiş olsak da girip birkaç dakika dinleme ve izleme fırsatı bulduk.

    İlk kilise dördüncü yüzyılda bir Roma hamamı yerine inşa edilmiş, yaklaşık yüz yıl sonrasında üç koridorlu, geçirdiği yangınlardan sonra ise yedinci yüzyılda beş koridorlu bazilika olarak yapılmış. Kilise Slav akınlarında bölge halkını korumuş, içindeki mozaikler ise sekizinci yüzyılda başlayan İkonoklazm (tasvir kırıcılık) hareketinden fazla zarar görmeden kurtulabilmiş. Fakat gerek II.Bayezid zamanında Kasımiye Camii'ye çevrildikten sonra gerekse 1917'deki büyük Selanik yangınında orijinal mozaikler kaybolmuş.

    Birkaç Türkçe kelimeyle gönlümüzü kazanmaya çalışan ve çok müşterisi olduğu halde yüzünden tebessümü eksik etmeyen kafe sahibinin masamıza getirdiği birkaç çeşit böreği, kahve ve sohbet eşliğinde yerken telefonumdaki harita uygulamasında güzergah belirlemeye çalışıyorum.




    Ona çeyrek kala Atatürk Müzesi'nin önündeyiz. Önümüzdeki turist kafilesiyle birlikte, güvenlik önlemleri eşliğinde müzeye giriyoruz. Evin bulunduğu sokak, giriş kapısı ve evin bahçesi eminim ki restorasyon çalışmalarıyla değişikliklere uğramıştır ama yüz kırk yıl önce cumhuriyetimizin kurucusunun bu evde yaşıyor olması bizi tarifi zor duygularla dolduruyor. Bahçedeki bankta bir süre oturduktan sonra kafilenin peşinden eve giriyoruz. Kalabalık elverdikçe her katta uzun uzun kalıp duvarlardaki her yazıyı okumaya çalışıyorum. Atatürk ve Zübeyde Hanım'ın balmumu heykelleriyle fotoğraflar çekiyoruz, gözlerimiz nemlenmiş. Bir ara bizimkileri kaybettim, kızımı bir köşede ağlarken buluyorum. Eşim duygulanmış. Duvardaki bir yazıyı okuyor, yanına yaklaşıyorum, okuduğu yabancı bir büyükelçi kızının Atatürk ile yaşadığı anısı. Boğazım düğümleniyor, biri bir şey söylese ağlayacağım. Bahçeye çıktığımızda banka bir defa daha oturmak zorunda kalıyoruz.


       Müzeden çıkıp yönümüzü tekrar Egnatia Yolu'na çeviriyoruz. Birbirimizle müzede öğrendiğimiz konuları konuşarak yürürken karşımıza bir çeşme çıktı. Hamidiye Meydan Çeşmesi Selanik'in en işlek caddelerinin kesiştiği bir noktada 1892 yılında II.Abdülhamid tarafından yaptırılmış.




    Bir sonraki hedefimiz Selanik Arkeoloji Müzesi'ydi. Hava çok sıcaktı ve müzeye sadece klimalı olduğu için bile girilebilirdi. Fakat kafilemin en küçük üyesi kızım artık yürümek istemiyordu. Müzede bolca olacağını düşündüğüm heykellere konu olan mitolojik hikayeler ve karakterler büyük kızımın ilgisini çektiği için ben de onunla birlikte girdim. Müze dışında heykel ve lahit örneklerini görmemiz müzeye olan iştahımızı artırmıştı. Bir saati biraz geçen müze gezimizden çok keyif aldık, Selanik gezimizin en keyifli ilk üç noktasından biriydi.


  Müze çıkışı bir yerde oturup nefeslenmek istedik. Nikis Bulvarı'nda denizi karşımıza alan bir masada, kızımla karşılıklı roze şarap içemeyeceksem ve eşimle keyifli bir sohbete giremeyeceksem ne anlarım bu tatilden? Yalnız sohbetin dönüp dolaşıp sıradaki gezi noktasına gelmesi için uğraşmam karşısında aldığım küçük bir tepkiyle, şarabın tadına daha çok varmam gerektiğini hissettim ve sustum. Bazen planlara uyamama gerçeği bende gereksiz telaş yaratıyor galiba.



  Kalan gezi noktalarının iyiden iyiye azaldığını hesaba katarak tempomuzu yavaşlattık ve "Umarım açıktır ama açık değilse de sağlık olsun." düşüncesiyle Bizans Kültür Müzesi'ne doğru yürümeye başladık. Hedef noktalarımın arasında üst sıralarda olmayan bu müzenin değerini gezdikten sonra fark edeceğiz. 
    İyi ki açıktı, kalabalık değildi ve klimalıydı. Dışarıdan bakıldığında bir üniversite veya kütüphane binasını andıran mimarisiyle değil ama içindeki on bir tane sergi salonu, üç bine yakın heykel, el yazması, kitap, resim, mozaik, takı gibi dönem eşyalarından oluşan eser koleksiyonuyla göz kamaştıran bir müze. Muazzam tarihi eserleri inceleyerek gerçekten kaliteli vakit geçirdiğimi hissettim. Bu müzenin ödüllü olmaması mümkün değildir diye düşünürken 2005'de Avrupa Konseyi ödülünü aldığını öğrendim.


    Üvey kız kardeşinin bu şehre ismini verdiğini düşünürsek, tarihin en meşhur karakterlerinden Büyük İskender'in deniz kenarındaki heykelini görmeden şehirle vedalaşmak düşünülemez. Sadece şahlanmış bir at üstünde betimlenen İskender'in heykeli değil, etrafında kargı ve kalkanlarla yapılan çevre düzeni göz alıcı.

   Egnatia Yolu ile deniz kenarından giden Nikis Bulvarı arasındaki paralel caddenin adı Tsimiski, Nikiforos Fokas'ı uykusunda boğarak öldüren ve yerine tahta geçen Bizans imparatoru. Sofu Nikiforos'un ismini verdiği trafiğe kapalı ufacık sokakla Nikiforos'un karısı Teofano'yla ilişki yaşayan ve imparatoru bizzat öldüren Tsimiskes'in ismini verdiği caddeden bahsederek konuyu magazine çekmeye çalışıyorum. Bir yandan gülüşerek diğer yandan yemek yiyecek bir yer bakarak yolumuza devam ediyoruz.


  1690'daki yangından sonra 1727'de tekrar yapılan Nea Panagia Kilisesi, üç koridorlu bir bazilika. Aynı yerde on ikinci yüzyılda bir manastır varmış. Dışındaki kırmızı kiremitli dua bölmesinden dolayı biz kendisine "kırmızılı kilise" diyoruz. Kilise karşısındaki sokaktan girerek ferah görünen bir restorana oturuyoruz. Dibi tutmuş lazanya, fesleğen sosu fazla kaçmış tavuk, arpa şehriyeli vasat bir risotto. Sadece soğuk birası hoşuma gidiyor, şehrin en düşük puanlı restoranına denk gelmiş olabiliriz.

   Mitropoleos sokağında yemek sonrası yürüyüşümüzü yapıyoruz. Küçük kızım dün görmüş olduğu oyuncakçının yerini hatırlamaya çalışırken Palamas Kilisesi'nin önünden bir kez daha geçiyoruz. Bu sefer kilisede bir etkinlik var, ortada damat ve gelin görmememize rağmen düğüne benzeterek yürümeye devam ediyoruz.


    Büyüleyici bir manzarası olduğunu tahmin ettiğimiz odalarıyla oldukça lüks ve pahalı otellerin bulunduğu Aristoteles Meydanı'na çıktık. Filozofun heykeliyle bol bol fotoğraf çekip geniş ve artık gölge düşmeye başlamış ferah meydanın keyfini çıkarıyoruz.


  Selanik gezimizde süre ve mesafe kısıtı yüzünden pas geçmek zorunda kaldığımız bir kaç gezi noktası haricinde tek hedefimiz kalmıştı. Dün kapalı olduğunu görüp yanından geçtiğimiz meşhur Hagia Sophia (Ayasofya) Kilisesi. Haç şeklindeki yapısıyla aslında İstanbul'daki Ayasofya'ya pek benzemez fakat Topkapı Sarayı Arşivi'ndeki bir belge Selanik'teki Küçük Ayasofya'dan bahseder ve Evliya Çelebi, bu mabedin İstanbul'dakine benzediğini ve Trabzon'dakiyle aynı büyüklükte olduğunu yazar. Altıncı yüzyılda inşa edilmiş, şehrin 1430'da Osmanlı tarafından alınmasından çok sonra 1527-28 yıllarında camiye çevrilmiş. Pek umutlu olmamama rağmen açıktı, gerçekten şanslıydık.


   Küçük kızımın oyuncak ısrarlarına dayanamayan eşim ve kızım dün gördüğümüz dükkanı bulmaya çalışırken, biz yakındaki bir kafeye oturduk. Canımız güzel bir demleme çay çekti ama bulmak ne mümkün, sallama çaya razı olduk. Bir buçuk günde hedeflediğim yerlerin yüzde doksanını gezmiş olmanın verdiği keyifle çayımı yudumluyorum, iki gencin gitarla çaldıkları şarkılar eşliğinde.

   Yarın erken kalkıp ülkenin başkentine doğru yola çıkacağız, bir süre hedefsiz ama neşe içinde dolaştıktan sonra otele geçtik. (02.07.2023)


Hiçbir şey zekâyı seyahat etmek kadar geliştirmez - Emile ZOLA

Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

KAWANIA'DAN KONYA'YA

Birkaç yıl önce bir aile sohbetimizde "Eee bundan sonra nereye gidiyoruz?" sorusuna cevap ararken ve herkes gönlünden geçen yerleri söylerken büyük kızım "Barcelona ya da Konya" demişti. Kısmet bu yılki Cumhuriyet Bayramı arasınaymış. Bir gün önceki yarım günü ve öncesindeki hafta sonunu fırsat bilip üç günlük tatil planını yaptık. Eşim konaklayabileceğimiz kurumları aradı, ben her zamanki gibi gezi programını hazırladım. Bu mevsimde ne yapacağız Barcelona'da, Konya güzeldir şimdi. Şaka bir yana ne zamandır Çatalhöyük kafamdan geçiyordu, fırsat bu fırsat, tam zamanı. Mevlânâ Türbesi'ni bizimkiler, Çatalhöyük'ü kendim için istiyorum diye ayırdım ama bunlardan çok daha fazlası varmış. Galiba üç günde ancak veririz hakkını Konya'nın. *** 27 Ekim Pazar sabahı sekiz buçuk gibi yola çıktık. Tek molalı üç saatlik yolculuk sonrası ilk durağımız Tropikal Kelebek Bahçesi. Şehir merkezinin kuzeyindeki kompleksin bina tasarımı dışarıdan bakıldığında bir rasathan...

TUNA'NIN İNCİSİ NAZLI BUDAPEŞTE

Şairim ben; ama şiiri Kendisi olarak umursamam bile. Gece ırmağının taşıdığı yıldız Çirkinleşir göğe tırmanmak isterse. ... Birtakım şairler - ırak olsunlar benden - Tepeden tırnağa çamur içinde Yalandan bir sarhoşluğun imgelerini kusarak Yolculuk etmedeler birinci mevki bir esrimede ... Sev, ye, uyu, iç: kendine Ölçü olarak evreni almalısın. Bizi yoksul ve tutsak kılanlara Bir zerresini bağışlamam yaşama hakkımın ... Hiç kimse beni susmaya zorlayamaz Bilimdir bana omuz veren çünkü. Çağ beni koruyor, onun oğluyum ben Beni düşünüyor sürerken sabanını köylü. ... İnsan çocuk daha, bunu biliyorum Ama büyümek istiyor, işte bu onun deliliği. Ebeveynleri sevgi ve akıl Ona göz kulak olsalar bari... (Budapeşteli sosyalist gerçekçi şair Attila Jozsef'in Şiir Sanatı şiirinden. Çeviren:  Ataol Behramoğlu) *** 20 Ocak 2025 sabah beş buçuk gibi uyandım. Önceki akşam otele vardığımızda resepsiyon görevlisi, sabah erkenden tren istasyonuna geçmemiz gerektiğini ve ödemeyi yapmak istediğimi söylediğ...

ETNOGRAFYA MÜZESİ - ANKARA

 Temmuz ayının ortası. Bizimkiler dün Dikili'ye gitti ve evde iki hafta kadar yalnız olacağım. Yaz tatili, her zaman bir arada olacak şekilde planlanamıyor. Geçen yıl da aynı şey olmuştu; ben yıllık iznimi iki haftadan fazla peş peşe alamadığım için sonradan onlara katılacak şekilde tatile göndermiştim. Geçen yıl Ankara'da uzun süredir gezmediğim yerlerden biri olan Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne gitmiştim. Bu sefer birkaç ay önce tadilatta olup ailecek kapısından döndüğümüz Etnografya Müzesi'ni hedefime koymuştum. Pazar sabahı erkenden kalkıp kahvaltı sonrası kendimi dışarı attım. Müze gezisi öncesi halletmem gereken birkaç ufak işten sonra yola koyuldum. Eskişehir Yolu diye bildiğimiz Dumlupınar Bulvarı ve İsmet İnönü Bulvarı'ndaki alt geçitten Atatürk Bulvarı'na çıktım. Ulus yönünde ilerleyerek Kızılay Meydanı ve Sıhhiye'den geçtikten sonra, Adalet Sarayı'nın karşısındaki Kızılay Sokağı'ndan içeri girip, Türkocağı Sokağı'nda bulunan müzelerin...