2020 yılı Sevgililer Günü'nde eşimle Avrupa'nın en güzel şehirlerinden Prag'a gitmiştik. Üç günlük tatilimizden döndükten birkaç gün sonra Covid-19 vakalarının artmasından dolayı evlere kapanma dönemine girdik. Salgının ve karantina uygulamalarının Avrupa'da bizden önce başladığını düşünürsek ne kadar büyük risk aldığımızı sonradan anladık. Hâttâ havalimanları ve uçaklarda özellikle uzak doğu ülkelerinden gelenlerin maske takmasına pek anlam verememiştik. Fakat gerçekten en unutulmaz tatillerimizden biri olmuştu. Beş yıl sonra bu sefer ailecek çıkacağımız Orta Avrupa tatilinde bir günümüzü Prag'a ayırdık. Aslında Viyana ve Budapeşte'den vakit artmayacağını düşünüyordum ama eşimin oraları tekrar görme ve çocuklara tanıtma isteği ağır bastı.
Yolun yaklaşık üçte birini tamamladığımız ve artık yönümüzü batıya çevirdiğimiz Ceska Trebova'dan geçtik. Bir sonraki durağımız ise Pardubice. Prag'dan önceki son durak. Yine birçok insan inip bindi demek ki burası da önemli kentlerden birisi. Sonradan öğrendim ki burada asırlardır yapılan zencefilli çörek meşhurmuş ve 2008'de Avrupa Birliği tarafından coğrafi tescil almış.
Saat on buçuk gibi Prag tren istasyonuna vardık. Trenden iner inmez küçük kızımın abur cubur isteğini gidermek üzere istasyondaki markete girdik. Markette yaşadığımız ufak çaplı hırsızlık girişimi sanki kente gelişimiz için ayarlanmış gibiydi. Aman ha dikkat bu kentte böyle şeyler olabilir dedirtmeye çalışan birileri mi vardı? Böyle dediğime bakmayın seyahatlerimde ilk defa böyle bir durumla karşılaştım diyebilirim. Markette düzgün giyimli bir adam kasadaki görevlinin dikkatini dağıtarak bir kutu sigarayı ödeme yapmadan almaya çalıştı. Ama ilginç olan bizim market dışında bekleyen polislerin nasıl bu kadar hızlı ortaya çıktığını görmememiz oldu. Sonradan anladık ki adamı zaten takip ediyorlarmış.
Gardan hızlıca çıkarak beş yıl önceden hatırladığımız gezi güzergâhını izlemeye başladık. Wenceslas Meydanı'na varmadan solumuzda Prag Ulusal Müzesi'nin yanından geçtik. Aaah ah! Dün gibi aklımda... Aynı yoldan giderek meydana yakın otelimize giriş yapmıştık erken saatlerde.
Kentin büyük meydanlarından biri olan Wenceslas Meydanı (Vaclav Meydanı) ismini Bohemya Dükü 1.Wenceslas'tan alıyor. 921-935 yılları arasında hüküm süren Wenceslas'ın kardeşi Boleslas tarafından öldürüldüğüne dair efsaneler var. Ölümünden sonra azizlik mertebesine yükseltilmiş. Aziz Wenceslas İlahisi bilinen en eski Çek ezgilerinden, 1918'de Çekoslovakya kurulduğunda ulusal marş olarak düşünülmüş ve Nazi işgali sırasında halk arasında çok çalınmış.
Karşılıklı kafe restoran ve lüks markaların mağazalarının bulunduğu Wenceslas Bulvarı'ından sağa dönerek Na Prikope Caddesi'ne girdik. Pandemi öncesi son hediyeleri buradaki mağazalardan almıştık. Caddenin bu kısmının araç trafiğine kapalı olması çok güzel bir hava yaratmış. Özellikle Nekazanka Sokağı'ndaki tarihî binalar arasındaki geçiş koridoru diye adlandırabileceğimiz yapılar çok ilgimizi çekti.
Yürüyüşümüz bizi ikinci hedefimize çıkardı. Bir köşesinde Çek Halk Bankası, diğerinde Hybernia Tiyatrosu, karşısında klasik müzik ve opera etkinliklerinin sergilendiği 1905-1912 arasında inşa edilen Smetana Konser Salonu ve Barut Kulesi'nin bulunduğu meydana geldik. Bu meydanı ilk gelişimizde de uzun süre fotoğrafladığımızı hatırladık.
1370-1415 yılları arasında yaşayan Jan Hus, dönemin en önemli dinî reformcusu ve çalışmaları bir asır sonraki Luther hareketine fikir vermiş. Konstanz Konsülü tarafından sapkın ilan edilip yakılarak öldürülmüş.
Tarihî belediye binasına bitişik Astronomik Saat Kulesi'nin üç kısmı var. Birincisi Güneş ve Ay'ın pozisyonu ve bazı gökbilimsel detayları gösteren astronomik kadran yapısı; ikincisi ayları gösteren madalyonların bulunduğu takvim kadranı; üçüncüsü ise bazı Katolik azizlerin heykellerinin ve havarilerin saatlik olarak hareket ettiği kısım. Zaman zaman, sanırım saat başında, çan sesi eşliğinde yapının bu kısmı hareket ettiriliyor. 1410 yılına ait bu tarihî eser, Mayıs 1945'de Nazilere direnç gösterilen Çek Ayaklanması sırasında zarar görmüş, 1948'de mekanizması tekrar çalıştırılabilmiş.
Hard Rock Cafe ve önündeki Küçük Meydan Çeşmesi'nin yanından geçtik. Bir sonraki hedefimiz olan Charles Köprüsü'ne geçerken bu çeşmeyi gördüğümüz iyi oldu. 1560 yılında yapılan çeşme Rönesans mimarîsinin görülesi bir parçası. Kumtaşıyla yapılmış olan çeşmenin ortasında Roma deniz tanrısı Neptün'ün heykeli var.
Karlova Sokağı'nda ilerlerken karşımıza Aziz Clement Katedrali çıktı. Eski tarihlerde gotik bir kiliseyken 1227'de Dominiken tarikatınca manastıra çevrilen bina Husçular zamanında 1420'de yıkılmış. Katolik İtalyanlar tarafından 1590-1600 yılları arasında Aziz Clement adıyla tekrar yapılmış. 1715 yılında Cizvitler tarafından kullanılmaya başlanmış. Zamanımızda doğu Slav Katoliklerinin kilisesi olarak hizmet görüyor.
Charles Köprüsü'ne girmeden 4.Charles heykelinin önünde biraz nefeslendik. 4.Charles 1316-1378 yılları arasında yaşamış Kutsal Roma Cermen İmparatoru. Çekçe Karel, Almanca Karl, İngilizce ve Fransızca Charles ve Latince Carolus olarak geçiyor. 1346'da Almanya ve Bohemya Kralı oldu, 1354'de Alpleri aşarak Milano'ya girdi ve unvanlarına İtalya Krallığı'nı ekledi. Bir yıl sonra ise Roma'da İmparator ilan edildi. 1378'de gut hastalığından öldü ve Vitus Katedrali'ne gömüldü. Prag'a iki saat mesafedeki Mustafa Kemal'in Temmuz 1918'de tedavi amaçlı bulunduğu Karlovy Vary kenti, İtalya'da Toscana bölgesindeki Montecarlo beldesi ve Prag'daki birçok eser ve kurum ismini 4.Charles'dan almış. Birazdan üzerinden geçeceğimiz köprü, Prag Üniversitesi ve birkaç meydan.
Charles Köprüsü'nün giriş kulesini fotoğraflayıp altından geçtik. Soldaki bu yılın, sağdaki ise beş yıl öncesinin fotoğrafı. Barut Kulesi'yle benzerlik dikkat çekici.
Adına müthiş güzellikte bir klasik müzik eseri yapılmış olan Vltava (Almanca Moldau) nehri Çekya Almanya sınırının güney ucuna doğru olan bölgede doğuyor ve Prag'ın yaklaşık kırk dakikalık araç mesafesindeki Melnik kenti yakınında Elbe'ye karışıyor. Yani tamamı Çekya topraklarında olacak şekilde 430 kilometrelik uzunlukta. Vltava ve Moldau kelimelerinin etimolojik olarak eski Cermence'deki "wilt ahwa" (dalgalı nehir) 'dan türediği düşünülüyor.
1357 yılında 4.Charles'ın bağışlarıyla inşaatına başlanan köprü ancak 1402'de tamamlanabilmiş. İlk yıllarında ismi Taş Köprü veya Prag Köprüsü olarak geçiyor ve 1870'den sonra Charles Köprüsü olarak anılmaya başlanıyor. Çoğunlukla barok tarzdaki 30 heykelle süslenmiş durumda. Heykeller 1965'de replikalarıyla değiştirilip Prag Ulusal Müzesi'ne konmuş.
Köprünün diğer girişine yakın tarafta nehrin, üzerinde evler bulunan bir adacığın etrafında dolanıp evlere sıfır aktığı görüntü bizi bizden aldı. Kulenin altından geçerek Charles Köprüsü'ndeki ilk faslı tamamladık, dönüş yolunda görüşmek üzere diyerek yönümüzü Prag Kalesi'ne çevirdik.
Ankara'da seyahat planını yaparken eşimle beş yıl önce trdelnik aldığımız dükkâna gitme kararı vermiştik. Charles Köprüsü'nü geçtikten sonra sol tarafta çok uzaklaşmadan bulduk ve kendimize birer trdelnik ısmarladık. 19.yüzyılda Slovak tatlısı olarak ortaya çıkan zamanla tüm Moravya bölgesine yayılan hâttâ Macaristan'da bile sahiplenilen trdelnik, kelime olarak Slovakça ve Çekçe'den geliyor. Pişirme sırasında kullanılan tahta çubuğun adı trdlo ve İngilizce'ye 'basit' olarak çevrilebilir. Çubuğun etrafına sarılıp piştikten sonra krema, şekerleme veya dondurmayla doldurulan hamurdan yapılıyor. Prag'a ilk defa geldiğimizde uzun sıraları görüp merak etmiş ve bir tane almıştık. Çoğunu eşim yemişti ama olsun... O gün Sevgililer Günü'ydü ve insan eşini o gün kırmaz.
Aziz Nikolas Kilisesi'nin yanından geçerek sağa döndük ve karşımıza avlu diyebileceğimiz küçük bir alan çıktı.
Baba, oğul, kutsal ruh üçlemesinin adı verilen Teslis Sütunu görmeye değer eserlerden biriydi. 1713'de veba salgınının bitişi anısına yapılmış.
Nerudova Caddesi'nde yürüyüşümüze devam ederken karşı kaldırıma geçip Aziz Cajetan Kilise'sine girdik.
Arjantinli ve işsizlerin azizi olarak bilinen Aziz Cajetan 1480-1547 yılları arasında yaşamış ve Protestanlığa karşı oluşturulan rahipler topluluğu diyebileceğimiz Theatine cemaatinin kurucularından. 1691-1717 yılları arasında inşa edilen kilise Barok klasisizmi tarzında yapılmış.
Şehrin manzarası bu yükseklikten harika gözüküyor. Yavaş yavaş Çek Cumhuriyeti Başkanlık Sarayı'nın kapısına doğru ilerledik.
Saray kapısı olan ve 1612-1619 arası Kutsal Roma Cermen İmparatoru'nun ismi verilen Matthias Kapısı'nı ve üzerindeki titanların kavgasını anlatan heykelleri inceleyip sarayın arka tarafındaki katedrale ulaşabilmek için yan taraftaki geçişe doğru yürüdük.
Çeşmenin yanında ikinci bir girişten meşhur Aziz Vitus Katedrali ve Eski Kraliyet Sarayı'nın bulunduğu alana geçtik.
1373'de yapılan Atlı Aziz George heykeli ilk önce Bratislava Kilisesi'ne konmuş ve Prag'a 1471'de getirilmiş. Bir söylentiye göre Macar Kralı 1.Louis (Macarca Nagy Lajos, Almanca Ludwig, Lehçe Ludovik) 4.Charles'a hediye etmiş.
Katedralin karşısındaki bina Eski Kraliyet Sarayı. Gotik ve Rönesans stillerinde yapılan sarayın tarihi 12.yüzyıla kadar geri gidiyor.
Farklı pozlara merakı olan küçük kızımın ısrarıyla sabahtan beri on beş bin adım atmış ayakkabılarımızı çekip katedralin arka kısmına geçmek üzere adımlarımıza adım kattık.
Sarayın yan kısmı çeşitli açılış törenleri için kullanılmış olan Vladislav Salonu. Bu salonda zaman zaman şövalye turnuvaları yapıldığına dair bilgiler mevcut.
Katedralin arkasındaki geniş avluya çıktık. Karşımızdaki kırmızı bina Aziz George Manastırı. 973 yılından 1782'ye kadar Katolik Benedikten rahibelerin bulunduğu manastır 15..yüzyılda elli civarında rahibeye ev sahipliği yapabilmiş.
Aziz Vitus Katedrali'nin diğer tarafından dolaşarak tekrar Başkanlık Sarayı'nın ön kapısına geri döndük.
Tomas Garrigue Masaryk Çekoslovakya'nın kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı. 1850'de Slovak bir babadan ve Almanlaşmış Moravyalı bir anneden doğdu. 1882'de Prag Üniversitesi'nde felsefe profesörü oldu. 1889'da siyasetle ilgilenmeye başladı. Slovak siyasetçilerin Panslav eğilimlerine karşı çıkarak 1900 yılında Gerçekçi Parti'yi kurarak sol kanadın muhalefet liderlerinden biri oldu. 1.Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra 1915'de Batı Avrupa'ya gitti ve yeraltı Çek kurtuluş hareketinin önderi olarak Almanya ve Avusturya-Macaristan'a karşı kampanya yürüttü. 1917'deki Sovyet Devrimi'nden sonra ABD'ye gitti ve Başkan Woodrow Wilson ile Çekoslovakya'nın bağımsızlığı konusunu görüştü. 1918'de bağımsız Çekoslovakya'nın ilk cumhurbaşkanı oldu. Bu göreve 1920, 1927 ve 1934'de tekrar seçildi. Nazilerle ilgili kaygıları ilk dile getiren siyasetçilerden biriydi.
Caddenin karşısında Millî Uyanış Parkı'ndaki Kranner Çeşmesi'ni fotoğraflayıp yolumuza devam ettik. Avusturya'nın ilk kayzeri 1.Franz (ing.Francis) için neo gotik tarzda yapılmış.
Araç trafiğine açık Jirasek Köprüsü'nün karşısında, görmeyi hedeflediğimiz son yere geldik. Dans Eden Ev olarak isim kazanmış post modern ilginç bina. Mimarı Frank Gehry, binaya Hollywood'un meşhur dansçı aktris ve aktörü Ginger Rogers ve Fred Astaire'i düşünerek "Ginger and Fred" adını vermiş fakat sonra bunun Hollywood zevksizliğinin reklamı olacağını düşünerek vazgeçmiş. 1992 yılında tasarlanıp 1996'da tamamlanan bina Hollanda'nın en büyük sigorta firmalarından birine ait.
Jirasek Köprüsü'nün karşısındaki Resslova Caddesi'nden girerek tren garına dönmeye başladık. Önceki gezilerimizden artık alışığız, ara yollarda hiç beklemediğiniz yerlerde şaheserlerle karşılaşabiliyorsunuz. Çek ve Slovak Ortodoks kilisesi olan Aziz Cyril ve Methodius Kilise'nin önündeyiz.
2.Dünya Savaşı sırasında 1942'de üst düzey bir Nazi subayı ve soykırımın mimarlarından Reinhard Heydrich'ı suikastla öldüren Çek ve Slovak ajanları bu kiliseye sığınmış. Aynı yılın Temmuz ayında Nazi kuvvetlerinin buraya baskınında ajanların ikisi öldürülmüş, diğerleri ise yakalanmamak için intihar etmişler. Kilisedeki bir müzede anılarının yaşatıldığını duymuştum.
Aziz İgnatius Kilisesi erken Barok stilinde 1655-1677 arası inşa edilmiş ve kurucuları olan Cizvit Loyolalı İgnatius'un ismi verilmiş. Kilisenin üstünde Aziz İgnatius'un heykeli ve etrafında bir hale yapılmış ki o zaman kadar sadece Hz.İsa heykelleri için yapılabiliyordu.
2025'deki güzergâhın tersine önce Vltava kenarına Dans Eden Ev'in bulunduğu caddeden çıkıp Charles Köprüsü'ne doğru yürüdük. Köprünün diğer tarafında trdelnikleri alarak Prag Kalesi'nin yolunu tuttuk. Akşam güneş battıktan sonra köprüden dönüp Astronomik Saat Kulesi'nin bulunduğu meydana geldik.
Fotoğraflara bakınca iki gezi arasındaki farkları çıkarırken gördüm. Madame Tussauds Müzesi'nin vitrinindeki Jim Carrey beş yıl önce takım elbiseliydi.
Ertesi sabah ilk hedefimiz şehirdeki diğer kale olan Vysehrad Kalesi'ydi. Ama kaleye gelmeden önce Azizler (Peter ve Paul) Basilikası'na uğradık.
1070'li yıllarda Bohemya Kralı 2.Vratislas zamanında yapılan kilise, 1249'da büyük bir yangın geçirdikten sonra gotik ve neo gotik stillerde yenilenmiş. 58 metre yüksekliğinde iki kulenin bulunduğu kilise aşağıdaki nehir kenarından bile görünüyor.
2003 yılında Papa 2.John Paul tarafından basilikaya yükseltilen kilisenin arkasında Vysehrad Mezarlığı var. Ünlü Çek yazar Karol Capek ve besteci Antonin Dvorak burada yatıyor. Vysehrad'ın nehir manzarası harika.
Vysehrad'dan inerek nehir kenarından yürümeye başladık. Araç trafiğine kapalı Naplavka Sokağı'nda karşımıza hediyelik eşya, yiyecek, içecek satılan bir pazar çıktı. Soğuk havaya rağmen oldukça kalabalıktı. Sıcak şaraplarımızı alarak standların arasında bir şeyler bulabilmek umuduyla ilerlerken kulağımıza hoş bir müzik çalındı. Keyiflendik.
Gece saatinde gördüğümüz Astronomik Saat Kulesi'ne bir de gündüz gözüyle bakalım diyerek meydana geldik. Eşimle hâlâ sözünü ettiğimiz, sosları elimize yüzümüze feci halde bulaşıp peçete yetiştiremediğimiz sosisli sandviçlerimizi yiyerek açlığımızı giderdik.
Maisel Sinagogu kentin vaktiyle Yahudi bölgesinde 16.yüzyılda yapılmış ve bugünlerde sinagogun yanı sıra bir Yahudi Müzesi de barındırıyor. İsmini 1590'da bölgenin yetkilisi ve alanın sahibi Mordechai Maisel'den alıyor. Daha yakın zamanlara geldiğimizde, Nazilerin işgali sırasında Yahudilerin eşyalarını koyduğu bir depo görevi görmüş.
Orta Avrupa'nın ve Çek Cumhuriyeti'nin en eski hukuk okulu olan Charles (Karlova) Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1348'de kurulmuş. 1924-1931 yılları arasında şimdiki yeri olan Vltava Nehri'nin kenarında inşa edilen binaya yerleşen fakültenin mermer tabanlı ana salonu pek çok film yapımcısının kullandığı yer olmuş. Özellikle Nazi işgali sırasında propaganda filmlerinin bir çoğu burada çekilmiş. Joseph Göbbels'in konuşmalarına ev sahipliği yapmış.























.jpg)








Yorumlar
Yorum Gönder