Ana içeriğe atla

KIŞ GÜZELİ PRAG

2020 yılı Sevgililer Günü'nde eşimle Avrupa'nın en güzel şehirlerinden Prag'a gitmiştik. Üç günlük tatilimizden döndükten birkaç gün sonra Covid-19 vakalarının artmasından dolayı evlere kapanma dönemine girdik. Salgının ve karantina uygulamalarının Avrupa'da bizden önce başladığını düşünürsek ne kadar büyük risk aldığımızı sonradan anladık. Hâttâ havalimanları ve uçaklarda özellikle uzak doğu ülkelerinden gelenlerin maske takmasına pek anlam verememiştik. Fakat gerçekten en unutulmaz tatillerimizden biri olmuştu. Beş yıl sonra bu sefer ailecek çıkacağımız Orta Avrupa tatilinde bir günümüzü Prag'a ayırdık. Aslında Viyana ve Budapeşte'den vakit artmayacağını düşünüyordum ama eşimin oraları tekrar görme ve çocuklara tanıtma isteği ağır bastı. 


17 Ocak'ta başladığımız seyahatin ilk üç gününü Viyana'da, sonraki iki gününü Budapeşte'de geçirdikten sonra 23 Ocak'ta sabahın altı buçuğunda Viyana Tren İstasyonu'ndan Prag'a doğru yola çıktık. Ama öncesinde kruvasan, tuzlu simit (Brezel) ve kahveyle kahvaltımızı yaparak. Artık biliyoruz ki trenlerde bir şey almamak daha mantıklı.


Koltuklarımıza kurulduk ve tekerlek gecikme olmadan 06:39'da dönmeye başladı. Henüz gün ışımadığından bir saat kadar karanlıkta gittik. Prag Viyana'nın kuzeybatısında ve tren güzergâhı bizi önce kuzeye sonra batıya götürecek. Dağlık bölgenin etrafından döneceğiz.

Birkaç gün önceki Budapeşte treninden bildiğimiz üzere tren kalkar kalkmaz hem su dağıtmak hem de bilet kontrollerini yapmak üzere görevli vagonda dolaşmaya başladı. Prag biletlerini mobil uygulamadan almıştım, büyük kızımın biletini üniversite öğrencisi indirimiyle. Görevli, kızıma Avrupa'da geçerli olan bir kimlik kartı sorunca hatam anlaşıldı, küçük bir fiyat farkı ödedim ama yeni bir şey öğrenmiş olduk. Tatil dönüşü araştırmaya değer bir konu.

İlk durak Avusturya Çekya sınırındaki Breclav kentinin dışındaki istasyon. Çok dikkat kesilerek etrafa baktım ama herhangi bir kontrol noktası göremedim. Karanlıkta göremedim herhalde akşam dönüş yolculuğunda tekrar bakarım diyerek gözlerimi gün aydınlanana kadar dinlendirmeye çalıştım. Bu arada Breclav sanırım Çekya'daki yakın diğer kentlere aktarma yapılabilen bir istasyon çünkü epey bir insan inip bindi.


İkinci durağımız Brno. Çekya'nın ikinci büyük kenti ve duyduğuma göre Prag'dan daha fazla öğrenci yoğunluğu olan bir yer. Bu yönüyle eğitim ve kültür hayatının daha renkli olduğunu söylerler. Umarım bir gün buraya yolum düşer. 


Brno'dan sonra trenimiz yavaş yavaş tırmanarak daha soğuk bölgelere geldi. Yerler çok yüksek olmasa da karla kaplanmış. Acaba Prag'da bizi nasıl bir hava karşılayacak?


Yolun yaklaşık üçte birini tamamladığımız ve artık yönümüzü batıya çevirdiğimiz Ceska Trebova'dan geçtik. Bir sonraki durağımız ise Pardubice. Prag'dan önceki son durak. Yine birçok insan inip bindi demek ki burası da önemli kentlerden birisi. Sonradan öğrendim ki burada asırlardır yapılan zencefilli çörek meşhurmuş ve 2008'de Avrupa Birliği tarafından coğrafi tescil almış.


Saat on buçuk gibi Prag tren istasyonuna vardık. Trenden iner inmez küçük kızımın abur cubur isteğini gidermek üzere istasyondaki markete girdik. Markette yaşadığımız ufak çaplı hırsızlık girişimi sanki kente gelişimiz için ayarlanmış gibiydi. Aman ha dikkat bu kentte böyle şeyler olabilir dedirtmeye çalışan birileri mi vardı? Böyle dediğime bakmayın seyahatlerimde ilk defa böyle bir durumla karşılaştım diyebilirim. Markette düzgün giyimli bir adam kasadaki görevlinin dikkatini dağıtarak bir kutu sigarayı ödeme yapmadan almaya çalıştı. Ama ilginç olan bizim market dışında bekleyen polislerin nasıl bu kadar hızlı ortaya çıktığını görmememiz oldu. Sonradan anladık ki adamı zaten takip ediyorlarmış.


Gardan hızlıca çıkarak beş yıl önceden hatırladığımız gezi güzergâhını izlemeye başladık. Wenceslas Meydanı'na varmadan solumuzda Prag Ulusal Müzesi'nin yanından geçtik. Aaah ah! Dün gibi aklımda... Aynı yoldan giderek meydana yakın otelimize giriş yapmıştık erken saatlerde.


Kentin büyük meydanlarından biri olan Wenceslas Meydanı (Vaclav Meydanı) ismini Bohemya Dükü 1.Wenceslas'tan alıyor. 921-935 yılları arasında hüküm süren Wenceslas'ın kardeşi Boleslas tarafından öldürüldüğüne dair efsaneler var. Ölümünden sonra azizlik mertebesine yükseltilmiş. Aziz Wenceslas İlahisi bilinen en eski Çek ezgilerinden, 1918'de Çekoslovakya kurulduğunda ulusal marş olarak düşünülmüş ve Nazi işgali sırasında halk arasında çok çalınmış.


Tarih boyunca birçok gösteri, kutlama ve olaya ev sahipliği yapmış olan meydan beş yıl önce trafiğe açıkken bu yıl çeşitli onarım ve inşaattan dolayı araçlara kısmen kapatılmış. Prag Baharı sonrası 1969'da komünist rejimi protesto etmek için burada kendini yakarak yirmi yaşında intihar eden tarih ve siyaset ekonomisi öğrencisi Jan Palach'ı anmadan geçmemek lazım.


Karşılıklı kafe restoran ve lüks markaların mağazalarının bulunduğu Wenceslas Bulvarı'ından sağa dönerek Na Prikope Caddesi'ne girdik. Pandemi öncesi son hediyeleri buradaki mağazalardan almıştık. Caddenin bu kısmının araç trafiğine kapalı olması çok güzel bir hava yaratmış. Özellikle Nekazanka Sokağı'ndaki tarihî binalar arasındaki geçiş koridoru diye adlandırabileceğimiz yapılar çok ilgimizi çekti.


Yürüyüşümüz bizi ikinci hedefimize çıkardı. Bir köşesinde Çek Halk Bankası, diğerinde Hybernia Tiyatrosu, karşısında klasik müzik ve opera etkinliklerinin sergilendiği 1905-1912 arasında inşa edilen Smetana Konser Salonu ve Barut Kulesi'nin bulunduğu meydana geldik. Bu meydanı ilk gelişimizde de uzun süre fotoğrafladığımızı hatırladık.


Gotik üsluba sahip ve eskiyle yeni kenti ayıran kapılardan biri olan Barut Kulesi'nin yapımına 1475'de başlanmış. Savunma amaçlı olmasından çok kente giriş amaçlı düşünülmüş. Charles Köprüsü ve Vitus Katedrali gibi kentteki diğer bazı yapılara benzetilerek yapıldığı biliniyor. 


Dönemin Bohemya Kralı 2.Vladislav, kendisine taç giyme hediyesi olarak verilen binadan 1485'de çeşitli isyanlardan dolayı Prag Kalesi'ne geri taşınmak zorunda kalmış. Kule 17.yüzyılda barut depolamak amaçlı kullanılmaya başlanmış.


Kulenin altından geçerek Celetna Caddesi'nden yürümeye devam ettik. Caddenin araç trafiğine kapalı kısmında karşılıklı mağazalar, kafeler ve birer tane yemeyi Charles Köprüsü'nden sonrasına sakladığımız trdelnik dükkânlarının yanından geçtikten sonra eşimle bakışarak aynı anda "burayı hatırladın mı?" dediğimiz yerlerden birisine geldik. Çelik Sanat Müzesi, çelikten malzemelerle ve daha çok makine parçalarıyla yapılmış heykellerin bulunduğu bir müze. Zamanımız kısıtlı olduğundan giremedik ama müzenin dış bölümündeki çizgi film karakterlerinin heykelleri hepimizin ilgisini çekti. Elbette herkes gibi müzenin önündeki motosiklet heykeline binip fotoğraf çektirdik.

Caddenin biraz ilerisinde Madame Tussauds balmumu heykel müzesini de pas geçmek durumundaydık ama Bruce Willis ve Jim Carrey'le fotoğraf çektirmeyi ihmal etmedik.

Saat on ikiye doğru geliyordu. Küçük kızımda açlık görünümlü yorgunluk başlamıştı. Seyahat boyunca aynı davranışları görünce insan anlıyor artık. Ben acıktım dediğinde bunun nedeninin çok önemli bir kısmı aslında dinlenme ihtiyacından geliyor. Celetna Caddesi üzerinde Eski Kent Meydanı'na çok yakın bir restorana girdik. Dün Budapeşte New York Cafe'de gördüğümüz kadın Türk turistlerin masamıza oturduktan iki dakika sonra restorana girdiklerini görünce çok şaşırdık. Demek ki bu mevsimde Orta Avrupa seyahati yapan Türk turistler aynı yolu izliyor.


Kentin en güzel meydanına çıktık. Meydan ne tarafa dönerseniz dönün görülmeden geçilmemesi gereken eserlerle dolu. Astronomik Saat Kulesi, Jan Hus Heykeli, Meryem Sütunu, Merkez Sanat Galerisi, Tyn Meryem Ana Kilisesi (ing. Church of our Lady Before Tyn), Halk Sanat Galerisi.


1256 yılında yapılan gotik Tyn Meryem Ana Kilisesi ilk zamanlarda bölgedeki Almanların merkezi olmuş. 14.yüzyılda Barut Kulesi'ni de yapan mimarlardan Peter Parler ve Arraslı Mathias'ın etkisiyle bugünkü görünümüne kavuşmuş. İki asır boyunca Husçular (Jan Hus müritleri yani pre-protestan mezhep) tarafından yönetilmiş. 1620'de Otuz Yıl Savaşları'nın başında yapılan Beyaz Dağ Savaşı'yla Katolik dönem geri gelince kilisedeki Husçu krallar ve mezhep büyüklerinin heykelleri Meryem Ana heykelleriyle değiştirilmiş. Kilisenin büyük orgu Prag kentindeki en eski org ve kilisede ünlü astronom Tycho Brahe'nin mezarı var.


1370-1415 yılları arasında yaşayan Jan Hus, dönemin en önemli dinî reformcusu ve çalışmaları bir asır sonraki Luther hareketine fikir vermiş. Konstanz Konsülü tarafından sapkın ilan edilip yakılarak öldürülmüş.


Tarihî belediye binasına bitişik Astronomik Saat Kulesi'nin üç kısmı var. Birincisi Güneş ve Ay'ın pozisyonu ve bazı gökbilimsel detayları gösteren astronomik kadran yapısı; ikincisi ayları gösteren madalyonların bulunduğu takvim kadranı; üçüncüsü ise bazı Katolik azizlerin heykellerinin ve havarilerin saatlik olarak hareket ettiği kısım. Zaman zaman, sanırım saat başında, çan sesi eşliğinde yapının bu kısmı hareket ettiriliyor. 1410 yılına ait bu tarihî eser, Mayıs 1945'de Nazilere direnç gösterilen Çek Ayaklanması sırasında zarar görmü
ş, 1948'de mekanizması tekrar çalıştırılabilmiş.


Hard Rock Cafe ve önündeki Küçük Meydan Çeşmesi'nin yanından geçtik. Bir sonraki hedefimiz olan Charles Köprüsü'ne geçerken bu çeşmeyi gördüğümüz iyi oldu. 1560 yılında yapılan çeşme Rönesans mimarîsinin görülesi bir parçası. Kumtaşıyla yapılmış olan çeşmenin ortasında Roma deniz tanrısı Neptün'ün heykeli var.


Karlova Sokağı'nda ilerlerken karşımıza Aziz Clement Katedrali çıktı. Eski tarihlerde gotik bir kiliseyken 1227'de Dominiken tarikatınca manastıra çevrilen bina Husçular zamanında 1420'de yıkılmış. Katolik İtalyanlar tarafından 1590-1600 yılları arasında Aziz Clement adıyla tekrar yapılmış. 1715 yılında Cizvitler tarafından kullanılmaya başlanmış. Zamanımızda doğu Slav Katoliklerinin kilisesi olarak hizmet görüyor.

Aziz Salvator ve Aziz Francis Kiliseleri'nin bulunduğu Charles Köprüsü yakınına geldik. Fransisken tarikatının kurucusu için 1679-1688 yılları arasında yapılan Aziz Francis Kilisesi'nin orgu 1702 yılında yapılmış. Wolfgang Amadeus Mozart ve Antonin Dvorak gibi ünlü besteciler bu orgu çalmışlar. Günümüzde ayinlerin yanı sıra klasik müzik konserlerine ev sahipliği yapıyor.


Charles Köprüsü'ne girmeden 4.Charles heykelinin önünde biraz nefeslendik. 4.Charles 1316-1378 yılları arasında yaşamış Kutsal Roma Cermen İmparatoru. Çekçe Karel, Almanca Karl, İngilizce ve Fransızca Charles ve Latince Carolus olarak geçiyor. 1346'da Almanya ve Bohemya Kralı oldu, 1354'de Alpleri aşarak Milano'ya girdi ve unvanlarına İtalya Krallığı'nı ekledi. Bir yıl sonra ise Roma'da İmparator ilan edildi. 1378'de gut hastalığından öldü ve Vitus Katedrali'ne gömüldü. Prag'a iki saat mesafedeki Mustafa Kemal'in Temmuz 1918'de tedavi amaçlı bulunduğu Karlovy Vary kenti, İtalya'da Toscana bölgesindeki Montecarlo beldesi ve Prag'daki birçok eser ve kurum ismini 4.Charles'dan almış. Birazdan üzerinden geçeceğimiz köprü, Prag Üniversitesi ve birkaç meydan.


Charles Köprüsü'nün giriş kulesini fotoğraflayıp altından geçtik. Soldaki bu yılın, sağdaki ise beş yıl öncesinin fotoğrafı. Barut Kulesi'yle benzerlik dikkat çekici.


Adına müthiş güzellikte bir klasik müzik eseri yapılmış olan Vltava (Almanca Moldau) nehri Çekya Almanya sınırının güney ucuna doğru olan bölgede doğuyor ve Prag'ın yaklaşık kırk dakikalık araç mesafesindeki Melnik kenti yakınında Elbe'ye karışıyor. Yani tamamı Çekya topraklarında olacak şekilde 430 kilometrelik uzunlukta. Vltava ve Moldau kelimelerinin etimolojik olarak eski Cermence'deki "wilt ahwa" (dalgalı nehir) 'dan türediği düşünülüyor.

Naziler, Barut Kulesi'nin yanındaki konser salonuna ismini veren Bedrich Smetana'nın sağır olduktan sonra 1875'de bestelediği bu eşsiz güzellikte eserin çalınmasını Çekoslovakya işgali sırasında yasaklamışlar.


1357 yılında 4.Charles'ın bağışlarıyla inşaatına başlanan köprü ancak 1402'de tamamlanabilmiş. İlk yıllarında ismi Taş Köprü veya Prag Köprüsü olarak geçiyor ve 1870'den sonra Charles Köprüsü olarak anılmaya başlanıyor. Çoğunlukla barok tarzdaki 30 heykelle süslenmiş durumda. Heykeller 1965'de replikalarıyla değiştirilip Prag Ulusal Müzesi'ne konmuş.

4.Charles köprünün inşaatında ilk taşı 9 Temmuz 1357 tarihinde saat 05:31'de koymuş çünkü imparatorun baştan ve sondan okunuşu aynı olan sayı veya sözcük öbeklerine (palindrom) takıntısı vardı. (1357-9-7 5:31)


Köprünün diğer girişine yakın tarafta nehrin, üzerinde evler bulunan bir adacığın etrafında dolanıp evlere sıfır aktığı görüntü bizi bizden aldı. Kulenin altından geçerek Charles Köprüsü'ndeki ilk faslı tamamladık, dönüş yolunda görüşmek üzere diyerek yönümüzü Prag Kalesi'ne çevirdik.


Ankara'da seyahat planını yaparken eşimle beş yıl önce trdelnik aldığımız dükkâna gitme kararı vermiştik. Charles Köprüsü'nü geçtikten sonra sol tarafta çok uzaklaşmadan bulduk ve kendimize birer trdelnik ısmarladık. 19.yüzyılda Slovak tatlısı olarak ortaya çıkan zamanla tüm Moravya bölgesine yayılan hâttâ Macaristan'da bile sahiplenilen trdelnik, kelime olarak Slovakça ve Çekçe'den geliyor. Pişirme sırasında kullanılan tahta çubuğun adı trdlo ve İngilizce'ye 'basit' olarak çevrilebilir. Çubuğun etrafına sarılıp piştikten sonra krema, şekerleme veya dondurmayla doldurulan hamurdan yapılıyor. Prag'a ilk defa geldiğimizde uzun sıraları görüp merak etmiş ve bir tane almıştık. Çoğunu eşim yemişti ama olsun... O gün Sevgililer Günü'ydü ve insan eşini o gün kırmaz.


Sonrasında Kızılay'da Konur Sokağa trdelnik dükkânı açıldığında yemiş ama aynı tadı alamamıştık. Neyse ki Prag'a tekrar uğrama şansına sahip olduk. Elimizde trdelniklerle hafif eğimli Mostecka Caddesi'nden çıkarak Küçük Şehir Meydanı olarak adlandırılan Malostranske'ye geldik.


Aziz Nikolas Kilisesi'nin yanından geçerek sağa döndük ve karşımıza avlu diyebileceğimiz küçük bir alan çıktı. 


Baba, oğul, kutsal ruh üçlemesinin adı verilen Teslis Sütunu görmeye değer eserlerden biriydi. 1713'de veba salgınının bitişi anısına yapılmış.


Nerudova Caddesi'nde yürüyüşümüze devam ederken karşı kaldırıma geçip Aziz Cajetan Kilise'sine girdik. 


Arjantinli ve işsizlerin azizi olarak bilinen Aziz Cajetan 1480-1547 yılları arasında yaşamış ve Protestanlığa karşı oluşturulan rahipler topluluğu diyebileceğimiz Theatine cemaatinin kurucularından. 1691-1717 yılları arasında inşa edilen kilise Barok klasisizmi tarzında yapılmış.


Kaleye doğru çıkan yol ayrımına geldik. (Karlov most: Charles Köprüsü, Kostel sv.Mikulase: Aziz Nikolas Kilisesi, Stembersky palac: Sternberg Ulusal Sanat Galerisi, Prazsky hrad: Prag Kalesi)


Şehrin manzarası bu yükseklikten harika gözüküyor. Yavaş yavaş Çek Cumhuriyeti Başkanlık Sarayı'nın kapısına doğru ilerledik. 


Kapının iki tarafında nöbet bekleyen askerlerin kışlık üniforma ve paltoları oldukça göz alıcıydı. Bir önceki gezimizde nöbet değişimine denk gelmiştik.


Saray kapısı olan ve 1612-1619 arası Kutsal Roma Cermen İmparatoru'nun ismi verilen Matthias Kapısı'nı ve üzerindeki titanların kavgasını anlatan heykelleri inceleyip sarayın arka tarafındaki katedrale ulaşabilmek için yan taraftaki geçişe doğru yürüdük.



Sarayın arkasındaki ilk avluda Kohl Çeşmesi ve dış cephesinde Aziz Paul ve Aziz Peter'in heykellerinin olduğu Kutsal Haç Şapeli bulunuyor. Mimarı Hieronymus Kohl'ün adı verilen çeşme 1686'da yapılmış ve kent içindeki birçok eser gibi kumtaşından olup Prag'ın en eski çeşmelerinden.


Çeşmenin yanında ikinci bir girişten meşhur Aziz Vitus Katedrali ve Eski Kraliyet Sarayı'nın bulunduğu alana geçtik. 


Prag Katolik Başpiskoposluğu'nun merkezi olan Aziz Vitus Katedrali'nin yapımı 1344'de yine 4.Charles döneminde başlamış. Oldukça uzun süren inşaat sürecine 15.yüzyılda Husçularla yaşanan mücadeleler sırasında ara verilmiş. Heybetli ve gotik mimarîdeki kilise pek çok kral ve kraliçenin taç giyme törenine ev sahipliği yapmış. Gezimizin başında heykelini gördüğümüz Wenceslas'ın mezarı burada bulunuyor. 1760'da yıldırım çarpmasıyla kısmî olarak yanmış ve kulesi yıkılmış. 1929'da çeşitli onarımlarla bugünkü halini almış.


Katedralin önündeki 16 metre yükseklikteki granitten dikilitaş (obelisk) 1.Dünya Savaşı anısına Çekoslovakya Cumhuriyeti'nin kuruluşunun onuncu yıldönümünde dikilmiş. Aslında daha uzun yapılmış ama taşınırken kırıldığı için bu yüksekliğe karar verilmiş.


1373'de yapılan Atlı Aziz George heykeli ilk önce Bratislava Kilisesi'ne konmuş ve Prag'a 1471'de getirilmiş. Bir söylentiye göre Macar Kralı 1.Louis (Macarca Nagy Lajos, Almanca Ludwig, Lehçe Ludovik) 4.Charles'a hediye etmiş.


Katedralin karşısındaki bina Eski Kraliyet Sarayı. Gotik ve Rönesans stillerinde yapılan sarayın tarihi 12.yüzyıla kadar geri gidiyor.


Farklı pozlara merakı olan küçük kızımın ısrarıyla sabahtan beri on beş bin adım atmış ayakkabılarımızı çekip katedralin arka kısmına geçmek üzere adımlarımıza adım kattık.


Sarayın yan kısmı çeşitli açılış törenleri için kullanılmış olan Vladislav Salonu. Bu salonda zaman zaman şövalye turnuvaları yapıldığına dair bilgiler mevcut.


Katedralin arkasındaki geniş avluya çıktık. Karşımızdaki kırmızı bina Aziz George Manastırı. 973 yılından 1782'ye kadar Katolik Benedikten rahibelerin bulunduğu manastır 15..yüzyılda elli civarında rahibeye ev sahipliği yapabilmiş. 


Yakın zamana kadar Çek Ulusal Sanat Galerisi için 19.yüzyıl eserlerin sergilendiği bir bina olarak kullanılmış fakat bugünlerde boş ve restorasyon bekliyor.


Aziz Vitus Katedrali'nin diğer tarafından dolaşarak tekrar Başkanlık Sarayı'nın ön kapısına geri döndük.


Tomas Garrigue Masaryk Çekoslovakya'nın kurucusu ve ilk cumhurbaşkanı. 1850'de Slovak bir babadan ve Almanlaşmış Moravyalı bir anneden doğdu. 1882'de Prag Üniversitesi'nde felsefe profesörü oldu. 1889'da siyasetle ilgilenmeye başladı. Slovak siyasetçilerin Panslav eğilimlerine karşı çıkarak 1900 yılında Gerçekçi Parti'yi kurarak sol kanadın muhalefet liderlerinden biri oldu. 1.Dünya Savaşı'nın başlamasından sonra 1915'de Batı Avrupa'ya gitti ve yeraltı Çek kurtuluş hareketinin önderi olarak Almanya ve Avusturya-Macaristan'a karşı kampanya yürüttü. 1917'deki Sovyet Devrimi'nden sonra ABD'ye gitti ve Başkan Woodrow Wilson ile Çekoslovakya'nın bağımsızlığı konusunu görüştü. 1918'de bağımsız Çekoslovakya'nın ilk cumhurbaşkanı oldu. Bu göreve 1920, 1927 ve 1934'de tekrar seçildi. Nazilerle ilgili kaygıları ilk dile getiren siyasetçilerden biriydi. 


Geldiğimiz Nerudova Caddesi'nden geri dönüp kendimizi yine Charles Köprüsü'nde bulduk.


Köprüden sonra sağa dönüp çocuklara göstermeyi istediğimiz son yere doğru yürümeye başladık. Smetanovo Caddesi'nden yürürken hava güneş açtı ve arkada Prag Kalesi önde nehir muhteşem pozlar verdiler.


Caddenin karşısında Millî Uyanış Parkı'ndaki Kranner Çeşmesi'ni fotoğraflayıp yolumuza devam ettik. Avusturya'nın ilk kayzeri 1.Franz (ing.Francis) için neo gotik tarzda yapılmış.


Diğer bir tarihî köprü olan Alay Köprüsü'nü sağımızda bıraktık. 1.Dünya Savaşı'nda İtilaf Devletleri'yle birlikte savaşan Çek ve Slovak askerlerden kurulu Çekoslovak Alayı'na ithafen bu ismi almış.


Köprünün hemen karşısında Prag Ulusal Tiyatro Binası. 1870'lerde inşasına başlanıp tamamlanan binanın açılışı 1881'de Avusturya Prensi Rudolf için düzenlenen ve yine Bedrich Smetana'nın Libuse Operası'nın prömiyeriyle olmuş. Fakat birkaç ay sonra çıkan büyük yangında önemli bir kısmı harap olmuş. Halk arasında ulusal bir afet olarak görülen bu olaydan sonra kısa süre içinde çok büyük bağışlar toplanarak 1883'de ikinci açılış yapılmış.


Araç trafiğine açık Jirasek Köprüsü'nün karşısında, görmeyi hedeflediğimiz son yere geldik. Dans Eden Ev olarak isim kazanmış post modern ilginç bina. Mimarı Frank Gehry, binaya Hollywood'un meşhur dansçı aktris ve aktörü Ginger Rogers ve Fred Astaire'i düşünerek "Ginger and Fred" adını vermiş fakat sonra bunun Hollywood zevksizliğinin reklamı olacağını düşünerek vazgeçmiş. 1992 yılında tasarlanıp 1996'da tamamlanan bina Hollanda'nın en büyük sigorta firmalarından birine ait.


Jirasek Köprüsü'nün karşısındaki Resslova Caddesi'nden girerek tren garına dönmeye başladık. Önceki gezilerimizden artık alışığız, ara yollarda hiç  beklemediğiniz yerlerde şaheserlerle karşılaşabiliyorsunuz. Çek ve Slovak Ortodoks kilisesi olan Aziz Cyril ve Methodius Kilise'nin önündeyiz.


2.Dünya Savaşı sırasında 1942'de üst düzey bir Nazi subayı ve soykırımın mimarlarından Reinhard Heydrich'ı suikastla öldüren Çek ve Slovak ajanları bu kiliseye sığınmış. Aynı yılın Temmuz ayında Nazi kuvvetlerinin buraya baskınında ajanların ikisi öldürülmüş, diğerleri ise yakalanmamak için intihar etmişler. Kilisedeki bir müzede anılarının yaşatıldığını duymuştum.


Karlova Meydanı ve Parkı'nın içinden ve Ortaçağ Prag'ının yeni belediye binasının önünden geçerek Vodickova Caddesi'nden gezimizin başladığı Wenceslas Bulvarı'na geldik. Sabah saatlerinden aklımızda kalan, daha doğrusu küçük kızımın aklından hiç çıkmayan fast food restoranında çeyrek saat nefeslenip tren garına döndük.


***

İlave Bölüm: 2020 gezimizde görüp 2025'de zaman azlığından göremediğimiz yerler.

14 Şubat 2020'de Prag Havalimanı'na inip tren garına vardıktan sonra aynı yollardan Wenceslas Bulvarı ve Heykeli'nin oraya gelmiştik. Otelimiz bulvarı kesen Ve Smeckach Sokağı üzerindeydi. Otele yerleşip biraz dinlendikten sonra Zitna Caddesi'nden gezimize başladık.


Aziz İgnatius Kilisesi erken Barok stilinde 1655-1677 arası inşa edilmiş ve kurucuları olan Cizvit Loyolalı İgnatius'un ismi verilmiş. Kilisenin üstünde Aziz İgnatius'un heykeli ve etrafında bir hale yapılmış ki o zaman kadar sadece Hz.İsa heykelleri için yapılabiliyordu.


2025'deki güzergâhın tersine önce Vltava kenarına Dans Eden Ev'in bulunduğu caddeden çıkıp Charles Köprüsü'ne doğru yürüdük. Köprünün diğer tarafında trdelnikleri alarak Prag Kalesi'nin yolunu tuttuk. Akşam güneş battıktan sonra köprüden dönüp Astronomik Saat Kulesi'nin bulunduğu meydana geldik.


Fotoğraflara bakınca iki gezi arasındaki farkları çıkarırken gördüm. Madame Tussauds Müzesi'nin vitrinindeki Jim Carrey beş yıl önce takım elbiseliydi. 

Barut Kulesi ve Smetana Konser Salonu'nun bulunduğu meydan ışıklandırmayla ayrı bir güzelmiş.


Ertesi sabah ilk hedefimiz şehirdeki diğer kale olan Vysehrad Kalesi'ydi. Ama kaleye gelmeden önce Azizler (Peter ve Paul) Basilikası'na uğradık.


1070'li yıllarda Bohemya Kralı 2.Vratislas zamanında yapılan kilise, 1249'da büyük bir yangın geçirdikten sonra gotik ve neo gotik stillerde yenilenmiş. 58 metre yüksekliğinde iki kulenin bulunduğu kilise aşağıdaki nehir kenarından bile görünüyor.


2003 yılında Papa 2.John Paul tarafından basilikaya yükseltilen kilisenin arkasında Vysehrad Mezarlığı var. Ünlü Çek yazar Karol Capek ve besteci Antonin Dvorak burada yatıyor. Vysehrad'ın nehir manzarası harika.


Vysehrad'dan inerek nehir kenarından yürümeye başladık. Araç trafiğine kapalı Naplavka Sokağı'nda karşımıza hediyelik eşya, yiyecek, içecek satılan bir pazar çıktı. Soğuk havaya rağmen oldukça kalabalıktı. Sıcak şaraplarımızı alarak standların arasında bir şeyler bulabilmek umuduyla ilerlerken kulağımıza hoş bir müzik çalındı. Keyiflendik.


Gece saatinde gördüğümüz Astronomik Saat Kulesi'ne bir de gündüz gözüyle bakalım diyerek meydana geldik. Eşimle hâlâ sözünü ettiğimiz, sosları elimize yüzümüze feci halde bulaşıp peçete yetiştiremediğimiz sosisli sandviçlerimizi yiyerek açlığımızı giderdik.


Maisel Sinagogu kentin vaktiyle Yahudi bölgesinde 16.yüzyılda yapılmış ve bugünlerde sinagogun yanı sıra bir Yahudi Müzesi de barındırıyor. İsmini 1590'da bölgenin yetkilisi ve alanın sahibi Mordechai Maisel'den alıyor. Daha yakın zamanlara geldiğimizde, Nazilerin işgali sırasında Yahudilerin eşyalarını koyduğu bir depo görevi görmüş.


Orta Avrupa'nın ve Çek Cumhuriyeti'nin en eski hukuk okulu olan Charles (Karlova) Üniversitesi Hukuk Fakültesi 1348'de kurulmuş. 1924-1931 yılları arasında şimdiki yeri olan Vltava Nehri'nin kenarında inşa edilen binaya yerleşen fakültenin mermer tabanlı ana salonu pek çok film yapımcısının kullandığı yer olmuş. Özellikle Nazi işgali sırasında propaganda filmlerinin bir çoğu burada çekilmiş. Joseph Göbbels'in konuşmalarına ev sahipliği yapmış.

Çek Köprüsü'nden (çk. Cechuv Most) karşıya geçerek Letna Parkı'na daldık. Her gittiğim şehirde oranın spor takımının bir eşyasını almak bende o zamanlar başlamıştı. Münih'ten Bayern Münih montu, Roma'dan AS Roma şapkası, Amsterdam'dan Ajax svetşörtü. Etrafında kesin bir mağaza vardır diyerek Letna Parkı'nın diğer tarafındaki Sparta Prag'ın maçlarını yaptığı Letna Stadyumu'na hedeflendim. Bugünlerde Epet Arena diye geçiyor. Stadyumun önü epey kalabalıktı çünkü maç vardı. 'Eşimle Sevgililer Günü için Prag'a gelmişim, bir maça da girmeyeyim mi?' demedim tabii ki. İyi ki de dememişim, Covid virüsünü kapma ihtimalinin yüksek olduğu bir dönemdi. Ama en azından hâlâ severek taktığım kırmızı Sparta Prag beremi satın aldım.

***



















Yorumlar

Bu blogdaki popüler yayınlar

KAWANIA'DAN KONYA'YA

Birkaç yıl önce bir aile sohbetimizde "Eee bundan sonra nereye gidiyoruz?" sorusuna cevap ararken ve herkes gönlünden geçen yerleri söylerken büyük kızım "Barcelona ya da Konya" demişti. Kısmet bu yılki Cumhuriyet Bayramı arasınaymış. Bir gün önceki yarım günü ve öncesindeki hafta sonunu fırsat bilip üç günlük tatil planını yaptık. Eşim konaklayabileceğimiz kurumları aradı, ben her zamanki gibi gezi programını hazırladım. Bu mevsimde ne yapacağız Barcelona'da, Konya güzeldir şimdi. Şaka bir yana ne zamandır Çatalhöyük kafamdan geçiyordu, fırsat bu fırsat, tam zamanı. Mevlânâ Türbesi'ni bizimkiler, Çatalhöyük'ü kendim için istiyorum diye ayırdım ama bunlardan çok daha fazlası varmış. Galiba üç günde ancak veririz hakkını Konya'nın. *** 27 Ekim Pazar sabahı sekiz buçuk gibi yola çıktık. Tek molalı üç saatlik yolculuk sonrası ilk durağımız Tropikal Kelebek Bahçesi. Şehir merkezinin kuzeyindeki kompleksin bina tasarımı dışarıdan bakıldığında bir rasathan...

TUNA'NIN İNCİSİ NAZLI BUDAPEŞTE

Şairim ben; ama şiiri Kendisi olarak umursamam bile. Gece ırmağının taşıdığı yıldız Çirkinleşir göğe tırmanmak isterse. ... Birtakım şairler - ırak olsunlar benden - Tepeden tırnağa çamur içinde Yalandan bir sarhoşluğun imgelerini kusarak Yolculuk etmedeler birinci mevki bir esrimede ... Sev, ye, uyu, iç: kendine Ölçü olarak evreni almalısın. Bizi yoksul ve tutsak kılanlara Bir zerresini bağışlamam yaşama hakkımın ... Hiç kimse beni susmaya zorlayamaz Bilimdir bana omuz veren çünkü. Çağ beni koruyor, onun oğluyum ben Beni düşünüyor sürerken sabanını köylü. ... İnsan çocuk daha, bunu biliyorum Ama büyümek istiyor, işte bu onun deliliği. Ebeveynleri sevgi ve akıl Ona göz kulak olsalar bari... (Budapeşteli sosyalist gerçekçi şair Attila Jozsef'in Şiir Sanatı şiirinden. Çeviren:  Ataol Behramoğlu) *** 20 Ocak 2025 sabah beş buçuk gibi uyandım. Önceki akşam otele vardığımızda resepsiyon görevlisi, sabah erkenden tren istasyonuna geçmemiz gerektiğini ve ödemeyi yapmak istediğimi söylediğ...

ETNOGRAFYA MÜZESİ - ANKARA

 Temmuz ayının ortası. Bizimkiler dün Dikili'ye gitti ve evde iki hafta kadar yalnız olacağım. Yaz tatili, her zaman bir arada olacak şekilde planlanamıyor. Geçen yıl da aynı şey olmuştu; ben yıllık iznimi iki haftadan fazla peş peşe alamadığım için sonradan onlara katılacak şekilde tatile göndermiştim. Geçen yıl Ankara'da uzun süredir gezmediğim yerlerden biri olan Anadolu Medeniyetleri Müzesi'ne gitmiştim. Bu sefer birkaç ay önce tadilatta olup ailecek kapısından döndüğümüz Etnografya Müzesi'ni hedefime koymuştum. Pazar sabahı erkenden kalkıp kahvaltı sonrası kendimi dışarı attım. Müze gezisi öncesi halletmem gereken birkaç ufak işten sonra yola koyuldum. Eskişehir Yolu diye bildiğimiz Dumlupınar Bulvarı ve İsmet İnönü Bulvarı'ndaki alt geçitten Atatürk Bulvarı'na çıktım. Ulus yönünde ilerleyerek Kızılay Meydanı ve Sıhhiye'den geçtikten sonra, Adalet Sarayı'nın karşısındaki Kızılay Sokağı'ndan içeri girip, Türkocağı Sokağı'nda bulunan müzelerin...